کمر درد و درد زیر شکم نشانه چیست

احساس درد در ناحیه شکم و کمر به دلایل مختلفی رخ می‌دهد. گاهی اوقات، گاز و نفخ شکم می‌تواند با احساس سفتی و باد در ناحیه زیر شکم همراه باشد که این مسئله موجب انتقال درد به ناحیه کمر می‌شود. در این شرایط، احساس درد در کمر به دلیل فشار ناشی از نفخ شکم است. کمر به‌ عنوان یک سیستم پشتیبان وظیفه تثبیت بدن را به عهده دارد. ناحیه کمر در برابر فشار بسیار آسیب‌پذیر است. احساس کمردرد همراه با نفخ شکم می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات زمینه‌ای باشد. در این مقاله از تافته به بررسی علت کمردرد و درد زیر شکم می‌پردازیم. با ما تا انتها همراه باشید.

علت درد زیر شکم در زنان

دلیل دردهای زیر شکم در زنان می‌تواند با مشکلاتی در رحم، تخمدان، دردهای قاعدگی و بیماری‌های مختص زنان مرتبط باشد. در ادامه رایج‌ترین دلایل درد در زنان را نام می‌بریم:

• اندومتریوز
• بیماری التهابی لگن (PID)
• فیبروئید رحم
• سرطان رحم
• حاملگی خارج از رحم
• بارداری
• دردهای پریودی
• PMS (سندرم پیش از قاعدگی)
• سرطان تخمدان
• کیست‌های تخمدان
• دردهای تخمک‌ گذاری
• تومور تخمدان

علت درد زیر شکم در دختر چیست؟

درد زیر شکم در دختران مخصوصاً آن‌هایی که در سنین نوجوانی قرار دارند، موضوعی شایعی است که می‌تواند دلایل ساده یا جدی‌تری داشته باشد. بیشترین دلیل آن با تغییرات هورمونی و شروع قاعدگی مرتبط است، اما کیست‌های ساده تخمدان، عفونت‌های ادراری یا لگنی نیز می‌توانند در بروز این دردها دخیل باشند.

در موارد نادرتری، ناهنجاری‌های مادرزادی رحم یا واژن که مانع از خروج خون قاعدگی می‌شوند، باعث ایجاد دردهای شدید و تکرارشونده شده که لازم است به صورت گسترده‌تری توسط پزشک متخصص مورد بررسی قرار بگیرند.

علت احساس درد در ناحیه کمر و شکم چیست؟

دلایل مختلفی برای تداوم درد در ناحیه شکم و کمر وجود دارد. برخی از شایع‌ترین این عوامل عبارت‌اند از:

التهاب در ناحیه لگن

التهاب در ناحیه لگن باعث درد زیر شکم و سپس انتقال درد به کمر می‌شود. عوامل متعددی مانند عفونت‌های ادراری، التهاب رحم و عفونت لوله‌های رحم این نوع التهاب را به وجود می‌آورند. تشخیص و درمان به‌موقع این التهاب‌ها برای جلوگیری از عوارض جدی‌تر ضروری است.

آندومتریوز

به رشد یک بافت مشابه بافت پوششی رحم در خارج از آن آندومتریوز گفته می‌شود. علائم آندومتریوز بسیار متنوع است. احساس درد شکم و تداوم آن به ناحیه کمر یکی از علائم شایع این بیماری محسوب می‎‌شود. علاوه بر درد، نفخ نیز یکی دیگر از علائم شایع آندومتریوز است. این نفخ علاوه بر احساس سنگینی و ناراحتی در ناحیه شکم، موجب درد در ناحیه کمر نیز می‌شود.

سنگ کیسه صفرا

بسیاری از افراد از وجود سنگ کیسه صفرا در بدن خود اطلاعی ندارند. سنگ‌های صفراوی، رسوبات سختی در کیسه صفرا هستند. که وجود این سنگ‌ها در کیسه صفرا منجر به درد شکم و در نهایت تداوم این درد تا ناحیه کمر و سمت بالای می‌شود. این درد در ناحیه راست‌بالای شکم بروز می‌کند.

سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS)

سندرم روده تحریک‌پذیر، به‌ عنوان یک اختلال شایع شناخته می‌شود و علائمی را به طور مکرر با هم نشان می‌دهد که با تأثیرگذاری بر روده بزرگ نیازمند مدیریت طولانی‌ مدت است. خوشبختانه، تنها تعداد کمی از افراد مبتلا به IBS علائم شدید را تجربه می‌کنند.

بسیاری از افراد می‌توانند علائم IBS خود را با مدیریت رژیم غذایی، تغییر سبک زندگی و کنترل استرس مدیریت کنند و در موارد شدیدتر، دارو و مشاوره برای بهبود علائم تجویز می‌شود. لازم به ذکر است که IBS تأثیری در خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ ندارد و نفخ و اسپاسم‌های شدید روده در IBS ممکن است به عضلات و اعصاب کمر فشار وارد کرده و منجر به کمردرد شوند.

پریود

در سیکل عادت ماهیانه، رحم بانوان لایه داخلی خود را به صورت طبیعی از بین می‌برد و احساس درد، گرفتگی و ناراحتی از عوارض دوره قاعدگی به شمار می‌روند. سندروم پیش از قاعدگی یکی از شایع‌ترین این علائم است. از جمله علائم سندروم پیش از قاعدگی می‌توان به بدن‌ درد خفیف و گرفتگی عضلات اشاره کرد. با شروع قاعدگی، این علائم از بین می‌روند و اختلالات دیگری مانند خونریزی شدید، دردهای شدید قاعدگی (دیسمنوره) و اختلالات خلقی نیز در این دوره رخ می‌دهند و این گرفتگی عضلات رحم موجب درد در ناحیه پایین کمر می‌شود.

عفونت مجاری ادراری (UTI)

عفونت مجاری ادراری در هر قسمتی از دستگاه ادراری، از جمله کلیه‌ها، مثانه و مجرای ادرار اتفاق می‌افتد و با این‌ وجود بیشتر عفونت‌ها موجب درگیری دستگاه ادراری تحتانی مانند مثانه و مجرای ادرار می‌شوند که یکی از دلایل شایع درد شدید و ناگهانی پهلو و کمر است و اغلب با تب و بدن درد همراه می‌باشد.

باکتری‌ها عامل اصلی عفونت‌های ادراری هستند که بانوان بیشتر از مردان در معرض ابتلا به این عفونت قرار دارند و در صورت عدم درمان این بیماری و انتقال آن به کلیه‌ها فرد با عواقب جدی‌تری روبه‌رو می‌شود.

بارداری خارج از رحم

در حاملگی خارج رحمی، تخمک بارور شده بجای اتصال به رحم، در مکانی خارج از آن مانند لوله فالوپ، حفره شکمی یا دهانه رحم، لانه گزینی می‌کند. این وضعیت یک فوریت پزشکی جدی است. علائم حاملگی خارج رحمی می‌تواند شامل درد شدید در ناحیه شکم و لگن، خونریزی واژینال، سرگیجه و ضعف باشد.

سنگ کلیه

سنگ‌های کلیه در خود کلیه تشکیل می‌شوند. با این وجود سنگ کلیه قابلیت حرکت در هر نقطه‌ای از دستگاه ادراری را دارد که حرکت سنگ در مجاری ادرای موجب احساس درد در ناحیه شکم و حتی تداوم آن تا کمر نیز می‌شود. سنگ‌ کلیه با علائمی مانند درد شدید پهلو یا کمر، درد هنگام ادرار کردن، ادرار خونی یا کدر، تهوع و استفراغ همراه است.

علت درد زیر شکم سمت راست و چپ در زنان

درد زیر شکم سمت راست و چپ در زنان می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله عوامل طبیعی و فیزیولوژیکی تا مشکلات بالینی و بیماری‌های مزمن رخ بدهد. ازآنجا که در این ناحیه عضوهایی مانند رحم، تخمدان‌ها، مثانه، روده‌ها و ماهیچه‌های شکم قرار دارند، هر گونه التهاب، اختلال عملکرد یا آسیب در این اندام‌ها منجر به احساس درد می‌شود. در ادامه رایج‌ترین علت‌های آن‌ها را نام می‌بریم:

• درد قاعدگی (دیسمنوره)
• تخمک‌گذاری
• کیست تخمدان
• عفونت‌های دستگاه تناسلی (PID)
• اندومتریوز
• فیبروم
• عفونت مجاری ادراری(UTI)
• یبوست
• استرس و انقباضات عضلانی

علت درد زیر شکم سمت چپ در زنان

یکی از شایع‌ترین علت‌های درد زیر شکم سمت چپ در زنان به تخمدان چپ و فرایند تخمک‌گذاری مربوط می‌شود. برای برخی زنان در فرایند تخمک‌گذاری، درد خفیف یا شدیدی را در یکی از دو طرف شکم خود احساس می‌کنند که اگر این درد به صورت شدید، ادامه‌دار و یا همراه با خونریزی باشد، احتمال وجود کیست تخمدان وجود دارد.

از دلایل دیگر این مشکل می‌توان به اندومتریوز نیز اشاره کرد که اگر بافت آن روی تخمدان چپ یا اطراف آن باشد، دردهای دوره‌ای یا مزمن را ایجاد می‌کند. همچنین مشکلات گوارشی مثل یبوست یا تجمع گاز و بیماری‌هایی مانند دیورتیکولیت نیز باعث می‌شوند تا در سمت چپ شکم زنان درد ایجاد شود. به ویژه برای زنان مسن‌تر یا کسانی که به مشکلات گوارشی مبتلا هستند.

در بعضی موارد هم عفونت‌های ادراری یا کلیوی باعث بروز درد ارجاعی در این ناحیه می‌شود، مخصوصاً اگر کلیه چپ درگیر این موضوع باشد. در این شرایط اغلب شاهد علائمی مانند سوزش ادرار، تب یا تغییر رنگ ادرار نیز هستیم.

علت درد زیر شکم سمت راست در زنان

یکی از مهم‌ترین علل درد زیر شکم سمت راست در زنان آپاندیسیت است که به صورت حاد و ناگهانی خود را نشان می‌دهد. از دلایل دیگر این درد در قسمت راست شکم می‌توان به وجود برخی مشکلات مرتبط با دستگاه تولید مثل مانند درد تخمک‌گذاری از تخمدان راست، اندومتریوز یا وجود کیست تخمدان نیز اشاره کرد. همچنین مشکلات گوارشی مانند گاز روده، یبوست یا سندروم روده تحریک‌پذیر نیز ممکن است درد دوره‌ای در این ناحیه را به همراه داشته باشند.

علت درد زیر شکم بعد از اتمام پریود

درد زیر شکم بعد از اتمام قاعدگی می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. در بعضی موارد این درد به باقی‌ماندن انقباضات رحم یا تغییرات هورمونی پس از قاعدگی مربوط می‌شود و در موارد دیگر دلیل آن می‌تواند تخمک‌گذاری، کیست تخمدان یا اندومتریوز باشد.

همچنین عفونت‌های لگنی یا ادراری، مشکلات گوارشی مانند یبوست و نفخ و حتی استرس و انقباضات عضلانی نیز عوامل دیگری هستند که در بروز این دردها دخیل‌اند.

پیشنهاد مطالعه: دلایل اصلی درد زیر شکم زنان

درد زیر شکم در بارداری

یکی از دغدغه‌های رایج در بین زنان باردار، دردهای زیر شکم خصوصاً در ماه‌های ابتدایی بارداری است. در ادامه به مهم‌ترین دلایل بروز این دردها اشاره می‌کنیم:

1. لانه‌گزینی
2. اختلالات هورمونی
3. کشیدگی رباط‌های اطراف رحم
4. یبوست و نفخ شکم
5. عفونت‌های ادراری یا رحمی
6. زایمان زودرس
7. حاملگی خارج از رحم
8. کاهش فضای شکم
9. افزایش جریان خون در رحم

درد زیر شکم در بارداری ماه اول

علت درد زیر شکم در اولین ماه از دوران بارداری اغلب به تغییرات طبیعی بدن در پاسخ به لقاح و تشکیل جنین مربوط می‌شود و معمولاً جای هیچ گونه نگرانی ندارد. با این وجود درد زیر شکم در این ماه می‌تواند ناشی از اختلالات جدی‌تری مانند بارداری خارج رحم، سقط جنین و عفونت‌های ادراری باشد.

به همین دلیل چنانچه درد زیر شکم شدید، مداوم یا همراه با علائمی مانند خونریزی، تب، سرگیجه یا ترشح غیر معمول باشد، لازم است هر چه سریع‌تر توسط پزشک متخصص معاینه شوید.

پیشنهاد مطالعه: علائم و نشانه های پریود بعد از سقط جنین

درد زیر شکم در اوایل بارداری و جنسیت

بر اساس باورهای سنتی و قدیمی، یکی از راه‌هایی که به کمک آن می‌توان به جنسیت جنین پی برد، توجه به محل یا نوع درد زیر شکم در زنان باردار است. به این معنی که برخی از افراد بر این باورند درد در سمت راست شکم نشان‌دهنده بارداری پسر و درد در سمت چپ از نشانه‌های بارداری دختر است.

البته بهتر است توجه داشته باشید که هیچ شواهد علمی معتبری جهت تأیید این موارد وجود ندارد و درد زیر شکم در اوایل بارداری اغلب به تغییرات طبیعی بدن مربوط می‌شود و به جنسیت جنین هیچ گونه ارتباطی ندارد.

درد کمر و درد شکم چگونه تشخیص داده می‌شود؟

برای تشخیص دقیق درد شکمی که به کمر کشیده می‌شود، پزشک از روش‌های مختلفی استفاده می‌کند. در ادامه به این روش‌ها اشاره می‌کنیم:

سونوگرافی

سونوگرافی یک روش تصویربرداری است. این روش با استفاده از امواج صوتی، تصاویری از اندام‌های داخلی بدن ارائه می‌دهد. سونوگرافی ناحیه شکم و کمر اطلاعات ارزشمندی در مورد وضعیت کیسه صفرا، روده‌ها، رحم و سایر اعضای موجود در این نواحی به پزشک می‌دهد.

آزمایش ادرار

آزمایش ادرار یک ابزار تشخیصی مهم برای پزشکان است. پزشک با استفاده از این آزمایش عفونت‌های مجاری ادراری  یا وجود سنگ در مجاری ادراری را تشخیص می‌دهد. این مشکلات باعث درد شکم و تداوم این درد به ناحیه کمر می‌شوند.

کولونوسکوپی و آندوسکوپی

پزشکان با استفاده از آندوسکوپی و کولونوسکوپی داخل مری، معده، روده بزرگ و روده کوچک را به طور مستقیم مشاهده می‌کنند.

آزمایش خون

آزمایش خون، ابزاری قدرتمند در تشخیص علت درد شکم و کمر به شمار می‌رود. این آزمایش، اطلاعات جامعی از وضعیت کلی بدن ارائه می‌دهد. با بررسی سطح آنزیم‌های کبدی، نشانگرهای التهابی و سایر آزمایش‌های مرتبط، پزشک عملکرد گوارش و سایر اندام‌های حیاتی را ارزیابی می‌کند. این اطلاعات به تشخیص بیماری‌هایی مانند عفونت‌ها، التهاب‌ها، مشکلات کبدی یا کلیوی، و سایر اختلالات موثر در درد شکم و کمر کمک می‌کند.

برای درد زیر شکم چی خوبه بخوریم؟

برای تسکین درد زیر شکم، مصرف غذاهای ملایم با هضم راحت برای دستگاه گوارش، گزینه‌های بسیار مناسبی هستند. در اینجا به چند مورد از این مواد غذایی برای تسکین درد زیر شکم اشاره می‌کنیم:

• سوپ و غذاهای رقیق
• غذاهای کم چرب
• زنجبیل
• میوه‌هایی مانند موز و سیب
• برنج سفید
• سیب‌زمینی
• نوشیدن آب کافی
• استفاده از دمنوش‌های گیاهی

پیشنهاد مطالعه: خواص دمنوش بابونه در دوران قاعدگی

روش‌های درمانی رایج برای درمان درد شکم و کمر

درمان درد در ناحیه تحتانی شکم و لگن بستگی به علت زمینه‌ای آن دارد. با این حال، برخی از درمان‌ها برای انواع مختلف درد لگن و زیر شکم مورد استفاده قرار می‌گیرند. این درمان‌ها شامل موارد زیر است:

• جراحی: در برخی موارد، برای درمان بیماری زمینه‌ای مانند فتق یا شکستگی لگن عمل جراحی ضرورت دارد.
• تغییر در سبک زندگی: با ایجاد تغییراتی در رژیم غذایی، برنامه ورزشی و سایر عوامل سبک زندگی مانند کاهش وزن، ترک سیگار و… خطر ابتلا به درد در ناحیه تحتانی شکم و لگن را کاهش پیدا می‌کند.
• داروهای ضددرد: مسکن‌های بدون نسخه مانند استامینوفن، ایبوپروفن و ناپروکسن، برای تسکین دردهای خفیف تا متوسط مناسب هستند.
• یخ‌درمانی یا گرما: گرما یا یخ درمانی با کاهش التهاب، به تسکین درد در ناحیه آسیب‌ دیده کمک می‌کند.
• فیزیوتراپی: فیزیوتراپی، با استفاده از ورزش‌ها و کشش‌ها، عضلات را تقویت و انعطاف‌پذیری و دامنه حرکتی را بهبود می‌بخشد.

درمان درد زیر شکم و کمر بعد از قاعدگی

برای کاهش درد زیر شکم و کمر بعد از پریودی، توصیه می‌شود از کمپرس گرم روی شکم و کمر استفاده کرد و استراحت کافی داشته باشید. همچنین مصرف مایعات، تغذیه سبک و انجام حرکات کششی ملایم یا پیاده‌روی نیز به شما در کاهش این دردها کمک بسیار زیادی می‌کند.

مصرف مسکن‌های ساده مثل ایبوپروفن هم مؤثر است. در صورتی که احساس درد شدید، مداوم یا همراه با علائمی مثل ترشحات غیرطبیعی، تب یا خونریزی غیرعادی داشتید، حتماً به پزشک مراجعه کنید تا علت دقیق آن را بررسی کرده و درمان مناسب را اتخاذ کند. اگر قصد دارید دردهای شکم و کمر خود را با قرص کاهش دهید، به شما پیشنهاد می‌کنیم مقاله مربوط به انواع قرص مسکن درد پریود را مطالعه نمایید.

سخن آخر

درد زیر شکم و کمر یک مشکل رایج و ناشی از عوامل متعددی است. درک علت این دردها، اولین قدم برای مدیریت و درمان آن‌ها محسوب می‌شود. آگاهی از علائم و نشانه‌ها، به شما برای تشخیص علت اصلی درد و اتخاذ تصمیمات درمانی مناسب کمک می‌کند. مراجعه به متخصصان برای تشخیص دقیق و درمان مناسب، ضروری است. امیدواریم این محتوا برای شما مفید بوده باشد و توانسته باشیم شما را با برخی از دلایل درد شکم و کمر آشنا کنیم.