زگیل تناسلی در زنان و مردان

زگیل تناسلی، به عنوان یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مقاربتی در جهان شناخته می‌شود که در اثر انتقال ویروس پاپیلوما انسانی (HPV) به وجود می‌آید، البته سویه‌های HPV از یکدیگر متفاوت هستند و برخی از آن‌ها می‌توانند سبب دیسپلازی دهانه رحم و سرطان شوند.

این بیماری معمولاً به صورت یک زائده گوشتی و نرم بوده که در اطراف ناحیه تناسلی یا مقعد ایجاد شده و می‌تواند سبب خارش، درد و ناراحتی شود و می‌تواند زنان و مردان را در هر سنی درگیر کند، اما ممکن است در برخی از افراد هیچ علامت ظاهری نداشته باشد و فقط از طریق آزمایش می‌توانند شناسایی کنند. بنابراین؛ آشنایی با علائم اولیه، راه‌های انتقال، روش‌های تشخیص و عوامل خطر زگیل تناسلی، می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از انتقال ویروس و شروع درمان داشته باشد، با ما همراه باشید تا در این مقاله از تافته به بررسی این موضوع بپردازیم.

زگیل تناسلی چیست؟

زگیل تناسلی که به انگلیسی Genital Warts شناخته می‌شود، نوعی از عفونت مقاربتی (STI) است که معمولاً به شکل یک گل‌کلم در اندازه‌های بزرگ و کوچک، نرم و همرنگ پوست یا صورتی رنگ در ناحیه تناسلی، مقعد یا اطراف آن دیده می‌شود. این ویروس از طریق تماس مستقیم پوست با پوست، علی‌الخصوص هنگام برقراری رابطه جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی منتقل می‌شود.

لازم به ذکر است که بدانید، همه انواع ویروس اچ پی وی منجر به زگیل تناسلی نمی‌شوند و در برخی از موارد شدیدتر می‌توانند خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم، مقعد یا آلت تناسلی یا گلو را افزایش دهند. بنابراین؛ اگر فکر می‌کنید ممکن است زگیل تناسلی داشته باشید، مهم است که برای معاینه و پیشگیری به موقع به پزشک مراجعه کنید.

انواع زگیل تناسلی

انواع مختلف زگیل تناسلی می‌تواند از نظر ظاهر و محل رشد متفاوت باشد، برخی از زگیل‌ها کوچک، صاف و به رنگ پوست هستند، در حالی که برخی دیگر ممکن است بزرگ، برآمده و گل کلمی شکل به صورت تکی یا خوشه‌ای ظاهر شوند. زگیل‌های تناسلی معمولاً خطرناک نیستند و درد شدیدی ایجاد نمی‌کنند، اما می‌تواند همراه با سوزش، خارش یا احساس ناراحتی باشد. شناخت انواع زگیل تناسلی در تشخیص سریع‌تر و انتخاب روش درمان مناسب تأثیرگذار خواهد بود، در ادامه با رایج‌ترین زگیل‌های تناسلی آشنا می‌شویم.

• زگیل‌های صاف
• زگیل‌های برجسته
• زگیل‌های خوشه‌ای
• زگیل‌های گل کلمی

نوع HPV که به آن مبتلا هستید بر نوع زگیل تناسلی که ایجاد می‌کند تأثیر می‌گذارد. با این حال، ممکن است به بیش از یک نوع HPV مبتلا باشید و انواع مختلف زگیل تناسلی داشته باشید.

علائم زگیل تناسلی

زگیل تناسلی در همه افراد به یک شکل ظاهر نمی‌شود و به نوع ویروس HPV، محل ابتلا و وضعیت سیستم ایمنی بدن وابسته است. در برخی از افراد ممکن است به صورت یک یا چند برجستگی کوچک روی پوست ظاهر شود، در حالی که برخی دیگر ممکن است متوجه هیچ علامتی از زگیل تناسلی نشوند و فقط از طریق آزمایش یا معاینه پزشکی متوجه آن شوند.

1. خارش یا سوزش در ناحیه تناسلی
2. خونریزی یا درد هنگام رابطه جنسی
3. مرطوب بودن یا ترشح خفیف از ناحیه زگیل در برخی افراد
4. برجستگی‌های کوچک، گوشتی یا گل‌کلمی شکل در ناحیه تناسلی، مقعد یا کشاله ران

علائم زگیل تناسلی در زنان

زگیل تناسلی در زنان معمولاً روی فرج، لب‌های واژن، دهانه رحم، داخل واژن، اطراف مقعد یا حتی ناحیه کشاله ران قابل مشاهده است، البته باید بدانید بسیاری از زگیل‌های داخلی قابل دیدن با چشم نیستند و فقط هنگام معاینه یا انجام تست‌های تشخیصی مانند کولپوسکوپی شناسایی می‌شوند.

علائم زگیل تناسلی در زنان شامل موارد زیر است.

• ترشحات غیرمعمول واژن
• دفع ادرار دشوار یا دردناک
• خارش یا سوزش در ناحیه تناسلی
• خونریزی یا درد هنگام رابطه جنسی
• ایجاد ضایعه گوشتی در اطراف واژن

علائم زگیل تناسلی در مردان

زگیل تناسلی در مردان معمولاً روی آلت تناسلی، پوست بیضه، کشاله ران، اطراف مقعد یا داخل مجرای ادرار ایجاد می‌شود. تعداد و اندازه زگیل‌ها در افراد مختلف متفاوت بوده و ممکن است به صورت تکی یا خوشه‌ای نمایان شوند.

علائم زگیل تناسلی در مردان عبارتند از:

1. دفع ادرار دشوار یا دردناک
2. خارش یا سوزش در ناحیه تناسلی
3. ترشحات غیرمعمول از آلت تناسلی
4. احساس ناراحتی هنگام رابطه جنسی
5. بیشتر شدن تعداد یا اندازه زگیل‌ها در صورت عدم درمان
6. مشاهده برجستگی‌های گوشتی روی آلت تناسلی یا اطراف آن

زگیل تناسلی بعد از چند وقت ظاهر می‌شود؟

زگیل تناسلی ممکن است چند هفته، چند ماه یا حتی چند سال بعد از تماس جنسی با شخص آلوده ظاهر شود. به همین دلیل، تعیین زمان دقیق اطلاع به ویروس HPV و اینکه چه کسی آن را به شما انتقال داده است بسیار سخت می‌باشد. زگیل تناسلی در زنان و مردان بسته به میزان قدرت سیستم ایمنی بدن شما نمایان می‌شود و این دوره می‌تواند بسیار متغیر باشد و از ۳ هفته تا ۲ سال متغیر است. در بیشتر موارد، زگیل تناسلی در عرض ۳ تا ۶ ماه پس از قرار گرفتن در معرض HPV ظاهر می‌شود.

آیا زگیل تناسلی درد دارد؟

در رابطه با زگیل تناسلی و درد باید گفت که درد، از علائم زگیل تناسلی نمی‌باشد و ضایعاتی که بروزشان با درد همراه هستند، غالباً جوش‌های سطحی و عفونی پوست مانند فولیکولیت، کورک یا دمل‌های پوستی می‌باشند. زگیل تناسلی معمولاً بوی بدی ندارد ولی در بعضی از موارد به خصوص زگیل‌های نواحی مرطوب مانند کشاله ران یا اطراف مقعد و بعضاً زگیل‌های ابتدایی دهانه واژن بوی خیلی بدی دارند.

از کجا بفهمیم زگیل تناسلی داریم؟

تنها پزشک می‌تواند به طور قطعی زگیل تناسلی را تشخیص دهد، اما برخی نشانه‌ها ممکن است احتمال ابتلا به زگیل را افزایش دهند. اگر پس از رابطه جنسی محافظت نشده، متوجه برجستگی‌های کوچک و گوشتی روی ناحیه تناسلی یا مقعد شدید یا علائمی همچون خارش و سوزش شدید و مداوم داشتید، بهتر است برای معاینه هرچه سریع‌تر اقدام نمایید تا پزشک با معاینه بالینی یا انجام آزمایش‌هایی مانند تست HPV، پاپ اسمیر یا کولپوسکوپی، وجود زگیل تناسلی را تایید یا رد کند.

از کجا بفهمیم زگیل تناسلی داریم یا جوش؟

زگیل تناسلی یک ضایعه گوشتی برجسته است که با خود لک هم به همراه دارد و شکلی شبیه گل کلم دارد؛ اما جوش تناسلی به شکل برجسته تاولی است، حاوی ماده سفید و حاشیه قرمز دارد. جوش تناسلی در ابتدای به وجود آمدن ملتهب است و علاوه بر خودش در اطرافش نیز ناحیه قرمز به وجود می‌آورد. اغلب شبیه بادکنک‌های توخالی التهاب دارد، هنگام لمس دردناک است و در صورت فشار دادن چرک آن خارج می‌شود.

فرق زگیل تناسلی با جوش چیست؟

بسیاری از افراد در مراحل اولیه ممکن است، زگیل تناسلی را با جوش، موهای زیرپوستی یا حساسیت پوستی اشتباه بگیرند، در حالی که این دو تفاوت‌های زیادی از نظر علت ایجاد، ظاهر و روند بهبود با یکدیگر دارند.

ویژگی	جوش تناسلی	زگیل تناسلی
علت ایجاد	چربی یا تجمع آلودگی‌ها، اصلاح، فولیکول‌های مو	تماس با ویروس پاپیلومای انسانی و از طریق رابطه جنسی
احساس درد	درد، التهاب، ترشح چرک و خارش	اغلب بدون درد و علامت، گاهی همراه با خارش یا سوزش
شکل ظاهری	برجستگی قرمز یا سفید، معمولاً دارای چرک	برجستگی نرم، گوشتی، گاهی شبیه گل کلم
زمان بهبود	در عرض چند روز تا یک هفته	بدون درمان معمولاً از بین نمی‌رود
محل بروز	هر قسمت از بدن که فولیکول مو دارد	ناحیه تناسلی، مقعد، کشاله ران و گاهی دهان
واگیردار بودن	خیر، واگیردار محسوب نمی‌شود	بله، از طریق رابطه جنسی و تماس مستقیم پوست با پوست

علت زگیل تناسلی

زگیل تناسلی نشان‌دهنده ابتلا به ویروس پاپیلوما انسانی یا HPV است، بیش از ۲۰۰ نوع مختلف از ویروس اچ پی وی وجود دارد که حدود ۴۰ نوع آن ناحیه تناسلی را درگیر می‌کند. در این بین، نوع اچ پی وی ۶ و ۱۱ عامل بیش از ۹۰ درصد زگیل‌های تناسلی محسوب می‌شوند و معمولاً خطر سرطانی شدن ندارند، اما نوع ۱۶ و ۱۸ آن جزو پر خطرترین آنها به شمار می‌روند و خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها مانند سرطان دهانه رحم، مقعد، آلت تناسلی و گلو را افزایش می‌دهند.

علت زگیل تناسلی در زنان چیست؟

علت به وجود آمدن زگیل تناسلی در زنان به دلیل عفونت با ویروس پاپیلومای انسانی است. زنان به خاطر ساختار بیولوژیکی خاص در مقایسه با مردان بیشتر در معرض ابتلا به این ویروس قرار دارند.

عوامل زیادی مانند سیستم ایمنی، عدم آگاهی از وضعیت سلامت شریک جنسی و آغاز زود هنگام روابط جنسی می‌تواند احتمال ابتلا را افزایش دهند.

زگیل تناسلی داخل واژن

همانطور که گفته شد، زگیل تناسلی لزوما روی دستگاه تناسلی ایجاد نمی‌شود و ممکن است در برخی از بانوان روی دهانه رحم یا داخل واژن ایجاد می‌شود. زگیل تناسلی داخل واژن معمولا علامتی ندارد، اما برخی از زنان ممکن با علائمی مانند خارش یا سوزش واژن، احساس ناراحتی یا درد هنگام رابطه جنسی، ترشحات غیرطبیعی واژن و گاهی لکه‌بینی یا خونریزی خفیف پس از رابطه جنسی مواجه شوند.

از آنجایی که این ضایعات در نواحی داخل هستند، با چشم قابل مشاهده نیستند و بسیاری از زنان پس از انجام آزمایش‌های غربالگری یا معاینه پزشکی متوجه آنها می‌شوند. پزشک برای تشخیص آن‌ها از معاینه لگنی استفاده می‌کند و در صورت نیاز، آزمایش‌هایی مانند کولپوسکوپی، تست HPV یا پاپ اسمیر را برای بررسی دقیق‌تر دهانه رحم و نواحی داخلی درخواست می‌کند.

عکس زگیل تناسلی داخل واژن

زگیل تناسلی چگونه ایجاد می‌شود؟

ویروس HPV از طریق تماس مستقیم با پوست یا مخاط آلوده وارد بدن شده و سپس این ویروس سلول‌های سطحی پوست را آلوده می‌کند و رشد غیرطبیعی آنها را در پی دارد که در نهایت منجر به ایجاد زائده‌های گوشتی یا زگیل تناسلی می‌شود. به علاوه، یکی دیگر از چگونگی‌ها و دلایل ابتلا به زگیل تناسلی، سیستم ایمنی ضعیف در افراد است. لازم به ذکر است سیستم ایمنی قوی اجازه رشد ویروسی زگیل تناسلی را نمی‌دهد و از گسترش آن جلوگیری می‌کند.

زگیل چه مناطقی از بدن را آلوده می‌کند؟

زگیل تناسلی می‌تواند در هر ناحیه‌ای از بدن که در حین رابطه جنسی با پوست تماس داشته باشد، رشد کند. این شامل موارد زیر می‌شود:

• اندام تناسلی: این شایع‌ترین مکان برای زگیل تناسلی است. زگیل‌ها می‌توانند در آلت تناسلی مردان، واژن، دهانه رحم، مقعد و کشاله ران زنان رشد کنند.
• دهان و گلو: زگیل تناسلی می‌تواند از طریق رابطه جنسی دهانی به دهان و گلو منتقل شود. زگیل‌ها در این نواحی ممکن است باعث گلودرد، مشکل در بلع یا تغییرات صدا شوند.

در موارد نادر، زگیل تناسلی می‌تواند در سایر قسمت‌های بدن مانند دست‌ها یا پاها نیز رشد کند، این معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که فردی با زگیل تناسلی خود تماس داشته باشد و سپس به سایر قسمت‌های بدن خود دست بزند. مهم است به یاد داشته باشید که حتی اگر هیچ علامتی ندارید، همچنان می‌توانید HPV را به دیگران سرایت دهید.

راه‌های انتقال زگیل تناسلی

ویروس HPV بسیار مسری است و عمدتاً از طریق تماس مستقیم پوست با پوست منتقل می‌شود. برخلاف تصور عموم، برای انتقال ویروس صرفاً همیشه دخول کامل لازم نیست و تماس پوست ناحیه تناسلی نیز می‌تواند کافی باشد. به طور کلی راه‌های اصلی انتقال زگیل تناسلی شامل موارد زیر است.

1. رابطه جنسی واژینال
2. رابطه جنسی مقعدی
3. رابطه جنسی دهانی
4. تماس مستقیم پوست ناحیه تناسلی با فرد آلوده
5. استفاده مشترک از برخی وسایل جنسی (در صورت ضدعفونی نشدن)

آیا زگیل تناسلی بدون رابطه جنسی منتقل می‌شود؟

بروز زگیل تناسلی عموماً ناشی از عفونت با ویروس پاپیلومای انسانی HPV است که معمولاً از طریق تماس جنسی انتقال می‌یابد؛ اما مواردی نیز وجود دارد که افراد ممکن است بدون داشتن رابطه جنسی هم به این عفونت مبتلا شوند. در برخی موارد نادر، زگیل تناسلی می‌تواند از طریق تماس مستقیم پوست با پوست آلوده، استفاده مشترک از وسایل جنسی آلوده یا انتقال ویروس از مادر به نوزاد هنگام زایمان طبیعی نیز منتقل شود.

کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند مثلاً بیماران مبتلا به HIV یا افرادی که داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی استفاده می‌کنند، بیشتر در معرض عفونت‌های HPV قرار می‌گیرند.

آیا زگیل تناسلی از طریق بوسیدن منتقل می‌شود؟

اگر زگیل یا عفونت HPV در دهان یا گلو وجود نداشته باشد، بوسیدن معمولی معمولاً ویروس را منتقل نمی‌کند، اما بعضی از مطالعات نشان داده‌اند که فرنچ کیست (لب گرفتن عمیق) با گسترش ویروس HPV دهانی (به ویژه در مردان) مرتبط است و امکان انتقال از طریق مخاط دهان وجود دارد.

آیا زگیل تناسلی از طریق استخر یا سرویس بهداشتی منتقل می‌شود؟

خیر، انتقال زگیل تناسلی از طریق توالت فرنگی، آب استخر و ماشین لباسشویی مشترک امکان پذیر نیست، چرا که ویروس HPV برای زنده ماندن به سلول‌های زنده پوست نیاز دارد و خارج از بدن انسان مدت زیادی فعال باقی نمی‌ماند، اما در موارد نادر از طریق ژیلت آلوده مشترک، پروب‌های لیزر و وسایل شنای مشترک لیف، حوله، مایو، امکان پذیر خواهد بود، اما باید بدانید راه اصلی انتقال تماس مستقیم پوست به پوست است.

عوامل خطر ابتلا به زگیل تناسلی

برخی عوامل می‌توانند خطر ابتلا به زگیل تناسلی را افزایش دهند که در ادامه با مهم‌ترین این عوامل آشنا می‌شویم.

• برقراری رابطه جنسی واژینال، مقعدی و دهانی با فرد آلوده
• هرگونه تماس با ناحیه مورد نظر حتی بدون دخول و انزال
• داشتن شریک‌های جنسی زیاد
• رفتارهای جنسی پرخطر و رابطه محافظت نشده
• ندانستن گذشته شریک جنسی خود
• استفاده طولانی مدت از قرص‌های ضد بارداری
• آغاز زود هنگام رابطه جنسی
• مورد تجاوز جنسی قرار دادن
• ضعیف بودن سیستم ایمنی بدن
• نوزادی که مادرش به زگیل تناسلی مبتلا شده است.
• افراد سیگاری بیشتر در معرض ابتلا هستند.
• مبتلا بودن به سایر بیماری‌های عفونی مانند ایدز احتمال ابتلا به دیرین تناسلی را افزایش می‌دهد.

زگیل تناسلی در دختر مجرد چگونه است؟

صدها نوع از این ویروس وجود دارد و ممکن است به گونه‌ای از HPV مبتلا شوید. رابطه‌های جنسی پرخطر زیر ممکن است باعث زگیل تناسلی در دختران مجرد باشند:

• تجاوز جنسی
• رابطه زن با زن
• رابطه دهانی محافظت نشده
• داشتن رابطه جنسی مقعدی
• استفاده از وسایل جنسی مشترک

به طور همزمان داشتن ضعف سیستم ایمنی و مصرف دخانیات یا مشروبات الکلی، سابقه بیماری نقص ایمنی مانند HIV جز عوامل خطر ابتلای دختر مجرد به زگیل تناسلی است. در حقیقت درصد کمی از باکره‌ها دارای HPV تناسلی هستند. علت آن هم اکنون ناشناخته است. اما ممکن است این ویروس انتقال غیرجنسی هم داشته باشد. اما سویه‌های پرخطر HPV از طریق رابطه جنسی انتقال می‌یابد.

زگیل تناسلی در زنان چه عوارضی دارد؟

عوارض و خطرات زگیل تناسلی در زنان عبارتند از:

1. افزایش خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم: گونه‌های خاصی از HPV در صورت عدم درمان می‌تواند باعث سرطان دهانه رحم شود.
2. مشکلات دوران بارداری: زگیل تناسلی گاهی در دوران بارداری بزرگ می‌شود و موجب ناراحتی یا خونریزی می‌گردد. در موارد نادر، آنها می‌توانند کانال زایمان را مسدود کنند که نیاز به مداخله پزشکی در حین زایمان دارد.
3. پریشانی روانی: زگیل تناسلی می‌تواند بر عزت نفس و سلامت جنسی زنان تأثیرگذار باشد و باعث اضطراب، افسردگی یا مسائل مربوط به رابطه آنها با همسر خود یا دیگران شود.
4. انتقال به نوزاد: در بعضی از موارد، زگیل تناسلی می‌تواند در هنگام زایمان به نوزاد منتقل گردد و باعث عوارض تنفسی در جنین یا حتی فوت او شود.

به همین دلیل بسیاری از پزشکان توصیه می‌کنند که زنان به صورت منظم آزمایش پاپ اسمیر را انجام دهند. این آزمایش برای افرادی که به نوع پرخطر HPV مبتلا شده‌اند، بسیار اهمیت دارد.

روش‌های تشخیص زگیل تناسلی

برای تشخیص زگیل تناسلی پیش از هر چیزی باید به پزشک مراجعه کنید. پزشک متخصص از طریق روش‌های مختلف وجود زگیل تناسلی را تشخیص می‌دهد. روش‌های تشخیص زگیل تناسلی عبارتند از:

• آنوسکوپی
• کولپوسکوپی
• تست HPV
• معاینه فیزیکی
• نمونه برداری (بیوپسی)
• آزمایش پاپ اسمیر (برای زنان)

چگونه از زگیل تناسلی پیشگیری کنیم؟

امروزه شاهد افزایش زگیل تناسلی در زنان و مردان هستیم. برای جلوگیری از ابتلا به زگیل تناسلی، تزریق واکسن گارداسیل، استفاده از کاندوم، محدود کردن تعداد شرکای جنسی، انجام غربالگری منظم بسیار اهمیت داشته و شما باید به نکات جلوگیری از ابتلا به این زگیل توجه داشته باشید.

در صورتی‌که با وجود رعایت موارد اشاره شده به زگیل تناسلی مبتلا شدید، از خود درمانی و روش‌های درمانی خانگی خودداری کرده و برای انجام درمان‌های کلینیکی به پزشک متخصص مراجعه کنید.

درمان زگیل تناسلی

افراد مبتلا به این بیماری عفونتی باید درمان را به طور کامل پیگیری کنند. این مسئله به دلیل عدم بازگشت بیماری و عوارض احتمالی آن بسیار ضروری است. ممکن است که در ابداً علائم این ویروس مشخص نباشد و موجب سرایت به دیگران شود. در صورت احساس مبتلا شدن به این ویروس باید حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید و تحت درمان قرار بگیرید. برای کسب اطلاعات بیشتر راجع به روش‌های درمان زگیل تناسلی، داروها، کرایوتراپی، لیزر و درمان خانگی به شما پیشنهاد می‌کنیم، مقاله مربوط به درمان زگیل تناسلی در زنان و مردان را مطالعه نمایید.

سخن پایانی

همانطور که در این مقاله از سایت تافته آرین گفته شد، زگیل تناسلی به عنوان یکی از شایع‌ترین بیماری‌های ناشی از ویروس اچ پی وی شناخته می‌شود که در صورت تشخیص و درمان به موقع، می‌توان از انتقال ویروس به دیگران و گسترش آن پیشگیری کرد. به همین دلیل آشنایی با این ویروس و علائم اولیه، راه‌های انتقال، عوامل خطر و روش‌های تشخیص آن نقش مهمی در مدیریت این بیماری و حفظ سلامت فرد و شریک جنسی ایفا می‌کند.

علاوه بر این، رعایت رابطه جنسی ایمن، دریافت واکسن HPV و انجام معاینات و آزمایش‌های دوره‌ای، از مؤثرترین راهکارها برای پیشگیری از ابتلا و کاهش عوارض ناشی از این ویروس به شمار می‌روند. به همین منظور به شما توصیه می‌کنیم در صورت مشاهده هرگونه زائده، خارش یا ترشح غیرطبیعی در ناحیه تناسلی، در اولین فرصت به پزشک مراجعه نمایید.