تست پاپ اسمیر چیست؟

سرطان دهانه رحم به عنوان یکی از سرطان‌های قابل‌پیشگیری در زنان شناخته می‌شود، به شرطی که تغییرات پیش سرطانی به‌ موقع تشخیص داده شود. حال ممکن است برایتان سوال ایجاد شود که پاپ اسمیر چیست؟ که در پاسخ باید بگوییم که مهم‌ترین ابزار غربالگری این سرطان به شمار می‌رود و تنها با انجام منظم تست‌های غربالگری و تست پاپ اسمیر (Pap Smear)  می‌توان در مورد ابتلا به این بیماری به قطعیت رسید.

در این مقاله از تافته در مورد تست پاپ اسمیر و کلیه نکات مربوط به این آزمایش از جمله نحوه انجام، بهترین زمان، آماده‌سازی، تفسیر جواب، هزینه و پرسش‌های پرتکرار درباره تست پاپ اسمیر صحبت می‌کنیم.

پاپ اسمیر چیست؟

آزمایش پاپ‌اسمیر یا تست پاپ یک روش غربالگری مهم برای تشخیص سلول‌های غیرطبیعی در دهانه رحم است. در واقع تست پاپ اسمیر سلول‌های مبتلا به سرطان و سلول‌ها با پتانسیل سرطانی شدن را شناسایی می‌کند. علاوه بر این، آزمایش پاپ اسمیر برای تشخیص علائم عفونت رحم و التهاب‌های خاص آن نیز کاربرد زیادی دارد. در دنیای کنونی استفاده از این تست به‌ عنوان بهترین راه برای تشخیص و پیشگیری از ابتلا به سرطان دهانه رحم محسوب می‌شود.

مروری کوتاه بر تاریخچه تست پاپ اسمیر

گئورگیوس پاپانیکولائو (Papanikolou Gerogios) یکی از پزشکان مشهور یونانی در دهه 1920 بود. این پزشک با انجام آزمایش‌های متعدد موفق به کشف راهکار تشخیص و درمان تغییرات پیش سرطانی و سرطان سلول‌های پوشش دهانه رحم شد. با کشف تست پاپ اسمیر توسط این پزشک یونانی میزان مرگ‌ومیر بانوان مبتلا به سرطان دهانه رحم کاهش چشمگیری داشت.

با این ‌وجود نابودی کامل سرطان دهانه رحم یک هدف دور از دسترس است. در حال حاضر سالیانه 2 تا 3 میلیون نفر در سراسر جهان به این بیماری مرگ‌آور مبتلا می‌شوند.

هدف از انجام تست پاپ اسمیر چیست؟

این تست به دلایل مختلفی انجام می‌شود. در ادامه تعدادی از مهم‌ترین این دلایل را برای شما بیان می‌کنیم:

1. شناسایی زودهنگام سرطان: تشخیص زودهنگام سرطان دهانه رحم، احتمال موفقیت در درمان را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد.
2. تشخیص عفونت‌های ویروسی: ویروس پاپیلومای انسانی(HPV) یکی از عوامل مهم تأثیرگذار در ابتلا به سرطان دهانه رحم است. با تشخیص این ویروس از طریق انجام تست پاپ امکان پیشگیری و درمان به‌موقع بیماری فراهم می‌شود.
3. راهنمایی برای شروع درمان: براساس نتایج پاپ‌اسمیر، پزشکان بهترین روش‌های درمانی را برای بیماران تجویز می‌کنند. ‌
4. افزایش آگاهی بانوان: این آزمایش آگاهی بانوان را در مورد مسائل بهداشتی خود افزایش می‌دهد.

تست پاپ اسمیر و اچ‌پی‌وی؛ آیا HPV را نشان می‌دهد؟

پاسخ به سوال آیا در تست پاپ اسمیر HPV را نشان می‌دهد؟ نیاز به توضیحات و بررسی‌های مختلفی دارد که در ادامه گفته می‌شود:

• پاپ اسمیر کلاسیک بیشتر برای بررسی تغییرات سلولی ناشی از HPV انجام می‌شود و صرفا برای شناسایی مستقیم خود ویروس تاثیر ندارد.
• آزمایش HPV یک تست جداگانه است که مستقیماً حضور DNA ویروس HPV (به‌ خصوص گونه‌های پرخطر) را در نمونه مورد بررسی قرار می‌دهد.
• امروزه در بسیاری از پروتکل‌های غربالگری، به‌ خصوص برای زنان ۳۰ تا ۶۵ سال، این دو آزمایش به صورت همزمان (Testing co-) یا آزمایش HPV به ‌تنهایی هر ۵ سال صورت می‌گیرد تا دقت تشخیص بیشتر شود.

بنابراین، پاپ اسمیر ساده می‌تواند نشانه‌های سلولی مربوط به HPV را نشان دهد، اما برای تشخیص قطعی وجود ویروس، باید آزمایش اختصاصی HPV انجام دهید.

پاپ اسمیر چگونه انجام می‌شود؟

مراحل دقیق این آزمایش به شرح زیر است:

1. در ابتدا باید روی میز معاینه و یا صندلی مخصوص پاپ اسمیر قرار بگیرید.
2. در مرحله بعد، نوبت به نمونه برداری پاپ اسمیر می‌رسد و پزشک ابزاری به نام اسپکولوم واژینال را داخل واژن شما قرار می‌دهد تا دهانه واژن شما باز شود.
3. سپس پزشک با استفاده از یک برس کوچک و یا یک سواب واژینال، پاپ اسمیر نمونه را از سلول‌های دهانه رحم جمع می‌کند.
4. پس از نمونه گیری پاپ اسمیر، یک ظرف مخصوص بر می‌دارند و نمونه را داخل آن قرار می‌دهند که ممکن است برای این کار از یک لوله پاپ اسمیر نیز استفاده کنند.
5. در نهایت نمونه گرفته شده به آزمایشگاه منتقل می‌شود و در آزمایشگاه، نمونه پاپ اسمیر را روی شیشه قرار می‌دهند تا جهت بررسی‌های دقیق‌تر زیر میکروسکوپ قرار بگیرد.
6. لوازم پاپ اسمیر باید کاملاً ضد عفونی شوند.

تست پاپ اسمیر چگونه است؟ (تجربه و احساس حین انجام)

از نظر تجربه فیزیکی، اغلب افراد ممکن است هنگام باز شدن اسپکولوم فشار خفیف یا ناراحتی مختصری را احساس کنند که درد شدیدی نیست. کل فرایند نمونه‌برداری معمولاً تنها چند دقیقه زمان می‌برد و برخی زنان به دلیل استرس یا اضطراب پیش از انجام تست، ناراحتی بیشتری تجربه می‌کنند که توصیه می‌کنیم پیش از شروع آزمایش با پزشک صحبت کنید تا بتوانید اضطراب و استرس خود را کاهش دهید.

تست پاپ اسمیر چند وقت یکبار باید انجام شود؟

با توجه به توصیه‌های پزشکان بهتر است که فاصله زمانی جهت انجام تست پاپ اسمیر را طبق سن و وضعیت سلامتی افراد در نظر بگیرید.

سن	تواتر انجام پاپ اسمیر
کمتر از ۲۱ سال	به انجام تست نیازی نیست
بین ۲۱ الی ۲۹ سال	هر سه سال یک بار
بین ۳۰ الی ۶۵ سال	هر سه سال یک بار، آزمایش HPV هر پنج سال یک بار و یا تست پاپ اسمیر و تست HPV هر دو با هم هر ۵ سال یکبار (به آن آزمایش هم‌ زمان نیز می گویند.)
بالای ۶۵ سال	در این مورد از پزشک خود مشورت بگیرید چرا که ممکن است دیگر به آزمایش پاپ اسمیر نیازی نداشته باشید.

بهترین زمان تست پاپ اسمیر

بهترین زمان تست پاپ اسمیر معمولاً میانه چرخه قاعدگی محسوب می‌شود، نه در روزهای خونریزی. به‌ طور مشخص:

• ترجیحاً بین روز ۱۱ تا ۱۹ چرخه قاعدگی (با احتساب روز اول پریود به ‌عنوان روز اول چرخه)
• یا حداقل چند روز پس از پایان کامل خونریزی قاعدگی

تست پاپ اسمیر چند روز بعد از پریود امکان‌پذیر است؟

توصیه می‌کنیم حدود ۵ روز پس از پایان کامل خونریزی قاعدگی صبر کنید و سپس آزمایش انجام دهید. بهتر است در حین خونریزی فعال قاعدگی تست انجام ندهید، چرا که وجود خون می‌تواند دقت تفسیر نمونه را کاهش داده و موجب افزایش احتمال نیاز به تکرار آزمایش شود.

قبل از آزمایش پاپ اسمیر چه نکاتی را رعایت کنیم؟

برای دقیق‌ترین نتیجه ممکن، توصیه می‌کنیم نکات زیر را پیش از تست رعایت کنید.

1. حداقل ۴۸ ساعت پیش از تست از رابطه جنسی خودداری نمایید.
2. حداقل ۴۸ تا ۷۲ ساعت پیش از تست از دوش واژینال یا شستشوی داخلی واژن با مواد ضدعفونی‌کننده بپرهیزید.
3. از حدود ۲ تا ۳ روز پیش از تست از تامپون یا اسفنج‌های ضدبارداری استفاده نکنید.
4. از حدود ۳ روز پیش از تست از کرم، ژل یا داروهای واژینال استفاده نکنید.
5. در صورت مصرف داروی خاص یا وجود سابقه پزشکی مرتبط، به پزشک خود اطلاع دهید.
6. تست را در روزهای خونریزی قاعدگی انجام ندهید.

شرایط آزمایش پاپ اسمیر چیست؟

جدا از آماده‌سازی، شرایط آزمایش پاپ اسمیر به معیارهای کلی‌تری تمرکز می‌کند که هر یک از آنها تعیین می‌کنند که چه زمانی و برای چه کسی این تست مناسب است.

• عدم وجود خونریزی فعال قاعدگی در روز آزمایش
• در صورت بارداری، انجام تست با هماهنگی پزشک و در زمان مناسب بارداری
• سن مناسب برای شروع غربالگری (معمولاً از ۲۱ سالگی) و سابقه فعالیت جنسی
• نبود عفونت واژینال حاد یا شدید (که ممکن است پزشک ترجیح دهد ابتدا درمان شود و سپس تست انجام شود)

تست پاپ اسمیر در بارداری

انجام تست پاپ اسمیر در بارداری معمولاً خطری ندارد و در صورت نیاز به غربالگری طبق برنامه، می‌توانید آن را در سه‌ماهه اول بارداری انجام دهید. اگر پیش از بارداری لازم به انجام این آزمایش باشد، پزشک می‌تواند در طول ویزیت‌های معمول بارداری آن را انجام دهد. پس از زایمان نیز، معمولاً می‌توانید از حدود ۶ تا ۸ هفته پس از زایمان، در صورت نیاز، این آزمایش را بدهید. زمان‌بندی دقیق تست پاپ اسمیر  توسط پزشک بر اساس شرایط شما صورت می‌گیرد.

رابطه بعد از تست پاپ اسمیر

برخلاف محدودیت رابطه جنسی پیش از تست، معمولاً محدودیت پزشکی سختگیرانه‌ای برای رابطه جنسی پس از یک پاپ اسمیر ساده در دسترس نیست؛ برخی افراد ممکن است به دلیل حساسیت خفیف دهانه رحم، ترجیح دهند یکی دو روز رابطه نداشته باشند.

نکته مهم: اگر هم‌زمان با پاپ اسمیر، بیوپسی یا کولپوسکوپی نیز انجام داده باشد، پزشک معمولاً توصیه می‌کند چند روز (طبق دستور پزشک) از رابطه جنسی، دوش واژینال و استفاده از تامپون خودداری کنید تا محل نمونه‌برداری بهتر شود.

پاپ اسمیر باکره

غربالگری پاپ اسمیر بر اساس سن و سابقه فعالیت جنسی تعیین می‌شود و صرفاً وضعیت پرده بکارت در نظر گرفته نمی‌شود. از آنجایی که HPV (عامل اصلی سرطان دهانه رحم) عمدتاً از راه تماس جنسی منتقل می‌شود، افرادی که هرگز رابطه جنسی نداشته‌اند، خطر بسیار پایینی دارند و پزشکان معمولاً برای این افراد، تست را تا زمان لزوم درخواست نمی‌کنند.

تست پاپ اسمیر به هیچ عنوان برای دختران باکره مناسب نیست، چرا که جهت انجام این آزمایش نیاز است که اسپکولوم وارد رحم شده و دهانه رحم را باز کند و دختران باکره به دلیل داشتن پرده بکارت و احتمال آسیب رسیدن به آن، نمی‌توانند که این تست را انجام بدهند. اگر با وجود نداشتن رابطه جنسی، دلیل پزشکی روشنی (مانند علائم مشکوک) برای بررسی دهانه رحم وجود داشته باشد، پزشک می‌تواند در مورد روش‌های جایگزین یا مناسب‌سازی‌شده معاینه در نظر بگیرد.

جواب آزمایش پاپ اسمیر نرمال | آزمایش پاپ اسمیر بدون سانسور

سوال بسیاری از بانوان این است که جواب تست پاپ اسمیر چگونه بخوانیم؟ و در پاسخ باید بگوییم که نتیجه پاپ اسمیر، برخلاف تصور رایج، صرفاً یک «مثبت» یا «منفی» ساده نیست، بلکه بر اساس سیستم استاندارد بتزدا (Bethesda) در دسته‌های مختلفی گزارش می‌شود.

نتیجه گزارش	توضیح	توصیه پزشک
طبیعی (NILM)	سلول‌ها به صورت طبیعی و بدون شواهد التهابی و یا بدخیمی هستند.	طبق برنامه غربالگری هر ۳ سال یک‌بار تکرار شود.
التهابی / عفونت	وجود التهاب و یا عفونت‌های قارچی، باکتریایی و یا ویروسی	درمان عفونت و تکرار پاپ اسمیر پس از دوره درمان
ASC-US	سلول‌های سنگ فرشی با تغییرات غیر رایج ولی نامعلوم	انجام تست  HPV  یا تکرار پاپ اسمیر بعد از گذشت ۶ الی ۱۲ ماه
LSIL	ضایعه سنگ فرشی با درجه پایین که معمولاً ناشی از  HPVاست.	انجام آزمایش  HPV و در صورت مثبت بودن آن باید کولپوسکوپی انجام شود.
HSIL	ضایعه سنگ فرشی با درجه بالا و احتمال پیش سرطانی	کولپوسکوپی و نمونه برداری (بیوپسی)
AGC	سلول‌های غده‌ای غیر نرمال	ارزیابی تکمیلی با کولپوسکوپی و انجام یا تست‌های بیشتر
Carcinoma	مشکوک به سرطان دهانه رحم	ارجاع فوری به متخصص زنان جهت بررسی و درمان آن

جواب آزمایش پاپ اسمیر نرمال چه شکلی است؟

وقتی نتیجه آزمایش شما در گزارش آزمایشگاه به صورت NILM یا Negative for Intraepithelial Lesion or Malignancy (به فارسی: «طبیعی / بدون ضایعه یا بدخیمی») ثبت شده باشد، به معنای نرمال بودن آزمایش شماست. معمولاً در کنار این عبارت، توصیه به تکرار آزمایش طبق برنامه معمول (مثلاً هر ۳ سال) نیز در گزارش ثبت می‌شود.

عوارض احتمالی پاپ اسمیر

تست پاپ‌اسمیر عموماً یک روش ایمن و بدون عوارض جدی است. با این‌ وجود برخی افراد ممکن است پس از انجام تست دچار عوارض خفیفی شوند از جمله عوارض تست پاپ‌اسمیر عبارتند از:

• خونریزی خفیف: برخی بانوان بعد از انجام تست خونریزی خفیفی را به مدت یک یا دو روز تجربه می‌کنند.
• احساس درد خفیف: برخی بانوان زمان انجام تست یا بعد از آن احساس درد کمی در ناحیه لگن خود دارند.
• عفونت نادر: باوجود احتمال کم ابتلا به عفونت، بانوان باید با مشاهده علائمی مانند تب، ترشحات غیرعادی یا بوی نامطبوع به پزشک مراجعه کنند.
• احساس اضطراب و افسردگی: برخی بانوان به‌خاطر انجام آزمایش احساس اضطراب دارند. معمولاً بعد از صحبت با پزشک یا مشاور این نگرانی‌ها کم می‌شود.

هزینه تست پاپ اسمیر

هزینه تست پاپ‌اسمیر باتوجه‌به عوامل مختلفی از جمله محل انجام آزمایش، نوع بیمه درمانی و خدمات اضافی مورد نیاز است. در کشور‌های مختلف جهت رفاه حال شهروندان این آزمایش تحت پوشش بیمه‌های درمانی قرار دارد. برای اطلاع دقیق از هزینه‌ها و پوشش بیمه باید به مراکز ارائه‌دهنده این خدمات و شرکت‌های بیمه مراجعه کنید. در این مقاله به کلیه سؤالات شما در مورد آزمایش پاپ‌اسمیر پاسخ داده شد.

سخن پایانی

آزمایش پاپ‌اسمیر و پیگیری نتایج آن در حفظ سلامت بانوان نقش مؤثری ایفا می‌کند. به‌طورکلی در دنیای امروز آزمایش پاپ‌اسمیر به‌عنوان یک ابزار مهم تشخیص زودهنگام سرطان دهانه رحم و پیشگیری از پیشرفت آن محسوب می‌شود. توجه داشته باشید که مشاهده نتایج غیرطبیعی همیشه به معنای ابتلا به سرطان تلقی نمی‌شود. بانوان با پیگیری منظم و دقیق علاوه بر شناسایی این بیماری موفق به درمان آن نیز خواهند شد.