بهداشت قاعدگی؛ بهداشت زنان در دوران پریودی

بهداشت دوران پریود، بخش اساسی و مهم سلامت زنان به شمار می‌رود که در حفظ آرامش جسمی و روانی این دوران تأثیر بسزایی دارد. همانطور که می‌دانید، قاعدگی فرایند طبیعی و تکرارشونده بدن زنان محسوب می‌شود و در آن تغییرات هورمونی و فیزیولوژیکی بسیاری رخ می‌دهد. این تغییرات می‌توانند باعث افزایش حساسیت ناحیه تناسلی شوند که در این شرایط اهمیت توجه به اصول بهداشتی دو چندان می‌شود.

بوی نامطبوع، خارش، سوزش، عفونت‌های واژینال و حتی برخی بیماری‌های دستگاه ادراری از جمله مشکلاتی هستند که می‌توانند در اثر رعایت نکردن بهداشت در پریودی ایجاد شوند؛ بنابراین گاهی درباره بهداشت زنان در دوران قاعدگی، علاوه بر اینکه به پیشگیری از مشکلات و ناراحتی‌های احتمالی کمک می‌کند، بلکه ارتقای کیفیت زندگی و افزایش اعتماد به ‌نفس فرد در طول این دوره را به همراه دارد. در این مقاله از سایت تافته، قصد داریم شما را با مهم‌ترین اصول بهداشت دوران پریودی، نحوه صحیح مراقبت از ناحیه تناسلی، استحمام، انتخاب محصولات بهداشتی مناسب و علائم هشداردهنده‌ای که نیاز به مراجعه به پزشک دارند آشنا کنیم، پس همراه ما باشید.

اهمیت رعایت بهداشت در پریودی

خون قاعدگی پس از خروج از بدن ممکن است باعث آلودگی سایر ارگانیسم‌ها شود؛ به همین دلیل باید به این موضوع حتی در روزهایی که شدت خونریزی کمتر است توجه نمود، چرا که برخورد خون پریودی با واژن و ترکیب آن با عرق می‌تواند بستر گرم و مرطوبی را جهت رشد و تکثیر باکتری‌ها فراهم کند و احتمال بروز بیماری‌های عفونت مجاری ادراری، عفونت واژن و بثورات پوستی را افزایش دهد. در ادامه به برخی از مهم‌ترین دلایل برای رعایت بهداشت در هنگام قاعدگی می‌پردازیم:

• کمک به حفظ سلامت واژن
• جلوگیری از ایجاد بوی نامطبوع
• افزایش احساس تمیزی و راحتی
• پیشگیری از عفونت مجاری ادراری
• کاهش خطر ابتلا به عفونت‌های واژینال
• کاهش تحریکات و حساسیت‌های پوستی

با وجود اینکه واژن اندام خود تمیزشونده بدن است، اما باز تمیز نگه داشتن آن در دوران قاعدگی بسیار مهم است؛ چون بدن زنان در این دوره به دلیل تغییرات هورمونی و فیزیولوژیکی، بیش از پیش نسبت به عفونت‌ها و بیماری‌ها حساس می‌شود.

مهم‌ترین اصول بهداشت در دوران قاعدگی

در ادامه، نکات مرتبط با بهداشت بانوان در دوران پریودی را بررسی می‌کنیم تا بتوانید بر اساس آن، روتین پریودی متناسب با نیازهای خود را انتخاب کنید.

تعویض منظم نوار بهداشتی، تامپون یا کاپ قاعدگی

به طور کلی، تعویض منظم پد و تامپون و شستن و خشک نگه داشتن کاپ قاعدگی بین دوره‌ها، به عنوان یکی از مهم‌ترین اصول بهداشت دوران قاعدگی محسوب می‌شود، چرا که در دوران قاعدگی، رطوبت خون و عرق روی پد می‌تواند باعث ایجاد رشد باکتری‌ها شود و مشکلاتی نظیر بثورات پوستی، عفونت واژن و مجاری ادراری ایجاد کند. برای کاهش بروز این مشکلات، لازم است :

1. تامپون بیشتر از ۶ تا ۸ ساعت در واژن باقی نماند.
2. نوار بهداشتی را حداکثر هر ۴ تا ۶ ساعت یکبار تعویض کنید.
3. کاپ قاعدگی را مطابق با دستور سازنده تخلیه و شسشتو دهید.
4. در روزهایی که خونریزی شدیدی دارید، تعداد دفعات تعویض را افزایش دهید.

توجه: ماندن طولانی ‌مدت تامپون در واژن ممکن است باعث ایجاد سندروم شوک سمی (TSS) شود.

تمیز نگه داشتن واژن در دوران پریود

برای رعایت بهداشت در دوران قاعدگی، باید ناحیه تناسلی را به صورت تمیز و خشک نگهداری کنید. دقت کنید هنگام شستشو حرکت دست شما از قسمت جلو به پشت باشد تا باکتری‌های مقعد به دهانه واژن و مجاری ادرار منتقل نشوند و همچنین خطر بروز عفونت نیز کاهش یابد.

توجه داشته باشید واژن، یک اندام خود تمیز شونده است و به شستشوی داخلی به ویژه در روزهای پریودی، نیازی ندارد. به همین دلیل انجام دوش واژینال در این زمان ممکن است باعث برهم خوردن تعادل باکتری‌های مفید شود و به التهاب دهانه رحم، خشکی یا عفونت واژن ختم شود. بنابراین در دوران قاعدگی، تنها شستن ملایم و سطحی ناحیه بیرونی واژن با آب کافیست و برای آن نباید از هرگونه شوینده معطر یا صابونی استفاده شود.

پرهیز از مصرف محصولات شیمیایی قوی

برای بهداشت قاعدگی توصیه می‌شود از آب یا شوینده‌های مخصوص واژن با pH مناسب بجای محصولات شیمیایی سنگین مانند صابون و سایر محصولات ضد میکروبی استفاده کنید؛ چرا که این محصولات می‌توانند باعث بروز مشکلات زیر شوند:

1. باکتری‌های مفید اطراف واژن را از بین ببرند.
2. مواد ضدعفونی قوی می‌توانند باعث خشک شدن پوست اطراف واژن، ترک یا ایجاد زخم شوند.
3. اسانس شیمیایی و مصنوعی این محصولات ممکن است باعث ایجاد حساسیت بافتی و بثورات پوستی در واژن شوند.

استفاده از لباس زیر نخی و تمیز

یکی از اصلی‌ترین دلایل ابتلا به بیماری‌های عفونتی در دوران قاعدگی زنان، عدم رعایت بهداشت فردی و استفاده از لباس زیر نامناسب است.

• از پوشیدن لباس‌های بسیار تنگ خودداری نمایید.
• لباس زیرهایی که جنس آنها از الیاف طبیعی و نخ است، بپوشید.
• لباس زیر خود را روزانه تعویض کنید تا از بروز حساسیت‌های پوستی پیشگیری شود.
• در صورت کثیف شدن لباس زیر، برای جلوگیری از تجمع باکتری یا قارچ آن را تعویض کنید.

روش صحیح دور انداختن نوار بهداشتی و تامپون

توصیه می‌کنیم برای جلوگیری از انتشار باکتری، نوار بهداشتی یا تامپون را پیش از دور انداختن داخل یک دستمال کاغذی یا کاغذ بپیچید. بعد از دور انداختن پد یا تامپون نیز دست‌های خود را با آب و صابون به خوبی بشویید.

چگونه در دوران پریود حمام برویم؟

در ادامه، نکاتی درباره نحوه استحمام در پریودی را شرح می‌دهیم تا حمام در پریودی برای شما به تجربه‌ای خوشایند تبدیل شود:

• پد بهداشتی، تامپون یا کاپ قاعدگی را پیش از ورود به حمام و خیس شدن بدن جدا کرده و آن را دور بیندازید.
• با توجه به اینکه آب خیلی داغ باعث خشکی پوست و آب سرد موجب انقباض بیشتر عضلات می‌شود، بنابراین توصیه می‌شود از آب ولرم برای دوش گرفتن استفاده کنید.
• ناحیه خارجی واژن را به صورت آرام و سطحی شستشو دهید و از مصرف شوینده‌های صابونی و معطر و همچنین شستن داخل واژن خودداری کنید.
• در صورتی که از ژل شستشوی واژن استفاده می‌کنید، به سراغ محصولاتی بروید که pH مناسب (بین ۳.۸ تا ۴.۵) دارند.
• بهتر است در روزهای پریودی در زمان استحمام، تمام مدت ایستاده باشید و از نشستن در کف حمام یا درون وان خودداری کنید.
• در صورت خونریزی شدید بهتر است ابتدا چند دقیقه صبر کنید تا شدت خونریزی کمتر شود و سپس به حمام بروید.
• حمام در اولین روز پریود با روز آخر آن تفاوتی ندارد؛ بنابراین می‌توانید هر روزی از دوران قاعدگی استحمام کنید

سبک زندگی سالم در دوران قاعدگی

با درک چرخه پریود، انتخاب محصولات بهداشتی مناسب، حفظ بهداشت و مدیریت علائم، می‌توانید زمان قاعدگی خود را به تجربه‌ای راحت‌تر و قابل‌ کنترل‌تر تبدیل کنید. با رعایت نکات زیر می‌توانید این دوران را بهتر و راحت‌تر سپری کنید:

تغذیه مناسب در دوران پریود

رژیم غذایی مناسب می‌تواند در کاهش علائم ناخوشایند قاعدگی نقش داشته باشد، بهتر است در دوران پریود نکات زیر را رعایت کنید.

• مصرف غذاهای مغذی و نوشیدن مایعات فراوان مانند آب در دوران قاعدگی بسیار مهم است.
• از مصرف بیش از حد کافئین بپرهیزید و مصرف غذاهای حاوی آهن را افزایش دهید.
• از مصرف غذاهای شور، چرب و شیرین خودداری کنید، زیرا می‌توانند منجر به نفخ و احتباس مایعات شوند.
• مصرف میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و پروتئین بدون چربی به حفظ انرژی و کاهش علائم پریودی کمک می‌کند.

ورزش در دوران قاعدگی

فعالیت بدنی سبک در کاهش علائم قاعدگی تاثیر مثبتی دارد.

1. فعالیت‌های بدنی سبک مانند پیاده‌روی، شنا یایوگا گزینه‌های مناسبی برای این دوره هستند.
2. ورزش منظم می‌تواند به کاهش علائم عادت ماهیانه مانند درد، گرفتگی عضلات و خستگی کمک کند.

ورزش منجر به بهبود گردش خون و ترشح اندورفین شده و در کاهش درد و بهبود خلق‌وخو نقش موثری دارد، برای کسب اطلاعات بیشتر به شما پیشنهاد می‌کنیم مقاله مربوط به معرفی ورزش‌های مفید و مضر برای قاعدگی را مطالعه نمایید.

خواب کافی و کنترل استرس

کمبود خواب و استرس می‌توانند علائم قاعدگی را بیشتر کند؛ بنابراین برای داشتن دوره راحت‌تر و بهتر، راهکارهایی که در ادامه گفته می‌شود را اجرا کنید.

• روزانه ۷ تا ۹ ساعت خواب داشته باشید.
• فعالیت‌های استرس‌زا را کاهش دهید.
• تکنیک‌های آرامش‌بخش مانند یوگا، مدیتیشن یا تنفس عمیق می‌توانند به مدیریت استرس کمک کنند.
• برای داشتن خواب راحت، محیط آرام و تاریکی را فراهم کنید و از مصرف کافئین و الکل قبل از خواب خودداری نمایید.

اشتباهات رایج در بهداشت دوران پریود

بانوان ممکن است با برخی از اشتباهات سلامت خود را در قاعدگی به خطر بیندازند که در ادامه با برخی از رایج‌ترین اشتباهات بهداشتی زنان در دوران پریودی آشنا می‌شویم.

1. انجام دوش واژینال
2. شستشوی بیش از حد واژن
3. استفاده طولانی مدت از تامپون
4. تعویض نکردن به موقع نوار بهداشتی
5. پوشیدن لباس زیرهای تنگ و غیرنخی
6. استفاده از محصولات بهداشتی بی‌کیفیت
7. استفاده از اسپری‌ها و خوشبوکننده‌های معطر

سخن پایانی

همانطور که در این مقاله به آن اشاره کردیم بهداشت دوران قاعدگی، یکی از مهم‌ترین بخش‌های مراقبت سلامت زنان به شمار می‌رود و توجه به آن می‌تواند در پیشگیری از ابتلا به انواع عفونت‌، افزایش احساس راحتی و حفظ سلامت عمومی بدن نقش مؤثری داشته باشد. رعایت نکات ساده‌ای همچون تعویض منظم نوار بهداشتی، شستشوی صحیح ناحیه تناسلی، استفاده از لباس زیرهای تمیز و نخی و توجه به علائم غیرطبیعی بدن در این دوران، به زنان کمک می‌کند تا این دوره از چرخه طبیعی بدن را با آرامش و اطمینان بیشتری سپری کنند.

اگر در مورد علائم یا سلامت خود در این دوران نگرانی دارید، با پزشک یا متخصص زنان مشورت کنید و از اینکه تا انتهای این بخش همراه ما بودید، از شما قدردانی می‌کنیم.