سیکل تخمک گذاری و احتمال بارداری

بانوان در طول سیکل قاعدگی خود هر ماه فرایند تخمک‌گذاری را تجربه می‌کنند. در واقع تغییرات هورمونی در این دوره با آزادسازی تخمک‌ها از تخمدان و آمادگی فرد برای باروری همراه است. اطلاع از زمان درست برای برقراری رابطه جنسی اهمیت زیادی دارد. زمان تخمک‌گذاری برای افراد مختلف متفاوت است.

به‌ طور کلی برای بانوان با چرخه قاعدگی ۲۸ روز دوره تخمک‌گذاری در روز ۱۴ چرخه رخ می‌دهد. طول مدت عمر اسپرم از ۳ تا ۵ روز و یک تخمک بالغ از ۱۲ تا ۲۴ ساعت تخمین‌ زده می‌شود. با توجه به طول عمر کوتاه تخمک رابطه جنسی برای بارداری باید متناسب با زمان تخمک‌گذاری و حضور اسپرم زنده و سالم در لوله‌های فالوپ انجام شود. در این مقاله از تافته به بررسی سیکل تخمک‌گذاری و احتمال بارداری می‌پردازیم. با ما تا انتها همراه باشید.

آشنایی با فرایند تخمک‌ گذاری

تخمک‌ گذاری مرحله‌ای حیاتی در چرخه قاعدگی بانوان محسوب می‌شود. هر خانم میلیون‌ها تخمک نابالغ را از زمان تولد در بدن خود دارد. در طی فرایند تخمک‌ گذاری با آزادسازی یک تخمک بالغ از تخمدان فرد آماده باروری است. بانوان با شرایط جسمی مناسب تخمک‌گذاری را ماهی یک‌بار تجربه می‌کنند. بااین‌حال، زمان دقیق تخمک‌گذاری برای هر فرد بستگی به طول چرخه قاعدگی او دارد. تخمک‌ گذاری نقش بسیار مهمی در باروری بانوان ایفا می‌کند. در واقع با باروری تخمک توسط اسپرم عملیات لقاح موفقیت‌آمیز است. در شرایط عدم موفقیت لقاح تخمک از بین می‌رود و ریزش دیواره رحم (پریود) اتفاق می‌افتد.

تخمک‌ گذاری چه زمانی اتفاق می‌افتد؟

همان‌طور که گفته شد زمان تخمک‌گذاری و تجربه علائم آن در هر فرد متفاوت است. آغاز فاز فولیکولر (Menstrual cycle) با شروع قاعدگی بانوان همراه است. در چهاردهمین روز از چرخه پریود تخمک بالغ از تخمدان آزاد می‌شود. بعد از آزادسازی تخمک بالغ بدن به مرحله لوتئال (Luteal phase) ورود می‌کند. در فاز لوتئال با ترکیب تخمک و اسپرم فرد باردار می‌شود. در صورت عدم ترکیب تخمک و اسپرم دیواره داخلی رحم فرومی‌ریزد. در چنین شرایطی پریود و خونریزی ماهانه در  بیست و هشتمین روز از سیکل قاعدگی رخ می‌دهد. به‌ طور کلی تخمک‌گذاری در اواسط چرخه قاعدگی اتفاق می‌افتد.

طول مدت فرایند تخمک‌ گذاری چقدر است؟

همان‌طور که گفته شد فرایند تخمک‌گذاری از روز ششم تا چهاردهم چرخه قاعدگی بانوان شروع می‌شود. هم‌زمان با آزادسازی تخمک بالغ از تخمدان هورمون محرکه فولیکولی (FSH) در بدن ترشح می‌شود. در واقع این هورمون وظیفه آزادسازی تخمک از تخمدان را به عهده دارد. با آزادسازی تخمک بالغ ترشح هورمون لوتئینه (LH) به میزان زیادی افزایش پیدا می‌کند. بعد از گذشت ۲۸ تا ۳۶ ساعت از افزایش این هورمون فرایند تخمک ‎گذاری شروع می‌شود.

فرایند تخمک گذاری با چه علائمی همراه است؟

ترشحات واژن در طول چرخه قاعدگی تغییر می‌کنند. زمان تخمک‌گذاری ترشحات معمولاً حالتی شفاف و لغزنده شبیه به سفیده تخم‌مرغ پیدا می‌کنند. این تغییر به تسهیل حرکت اسپرم به سمت تخمک کمک می‌کند. همچنین بعد از انجام فرایند تخمک‌گذاری، ترشحات شکل و ظاهری تیره‌تر و غلیظ‌ پیدا می‌کنند. از دیگر علائم تخمک‌گذاری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• لکه بینی
• درد سینه
• سفت‌ شدن سینه
• افزایش میل جنسی
• درد تخمدان (Mittelschmerz)

پیشنهاد مطالعه: علل عقب افتادن پریود و ترشحات سفید نشانه چیست؟

رابطه جنسی زمان تخمک‌گذاری و افزایش شانس بارداری

برقراری رابطه جنسی نزدیک به زمان تخمک‌گذاری شانس بارداری را برای زوجین افزایش می‌دهد. با شروع فرایند تخمک‌گذاری یکی از تخمدان‌های بالغ در لوله رحمی آماده باروری توسط اسپرم است. با این‌ وجود تخمک فقط ۱۲ تا ۲۴ ساعت زمان برای زنده ماندن دارد. اسپرم‌ها برعکس تخمک بالغ طول عمر بیشتری دارند.

در چنین شرایطی ۵ روز قبل از تخمک‌گذاری و  یک روز بعد از آن بهترین زمان برای اقدام بارداری محسوب می‌شود. تحقیقات انجام شده در این زمینه نشان می‌دهد که برقراری رابطه جنسی هر روز یا یک‌روز در میان در طول ۶ روز تخمک‌گذاری شانس بارداری را افزایش می‌دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر به شما پیشنهاد می‌‌کنیم مقاله مربوط به علائم بارداری بعد از چند روز ظاهر می‌شود را مطالعه نمایید.

آیا راهی برای تشخیص بهترین زمان بارداری وجود دارد؟

توجه به علائم مختلف بدن در طول هر ماه بهترین راه تشخیص زمان مناسب برای بارداری است. از جمله این علائم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تغییر رنگ ترشحات: ترشحات سفید شبیه به سفیده تخم رنگ نشانه آغاز فرایند تخمک‌گذاری و بهترین زمان برقراری رابطه جنسی است.
• تغییر حجم ترشحات: پس از پریود، ترشحات واژن برای چند روز تا یک هفته کاهش پیدا می‌کنند. سپس در روز هشتم چرخه با افزایش مخاط دهانه رحم ترشحات حالت سفید یا زرد کم‌رنگ دارند.
• احساس درد شکم: احساس درد شکم اواسط سیکل قاعدگی نشانه‌ای از آمادگی بدن برای بارداری است. بانوان انقباض‌های شکم و درد را از حالت خفیف تا شدید تجربه می‌کنند.
• تغییر در قوام ترشحات: با آمادگی بدن برای بارداری علاوه بر افزایش ترشحات شکل آن‌ها نیز حالتی لغزنده و کشدار دارد. این حالت به حرکت اسپرم به سمت تخمک کمک می‌کند.
• مشاهده تورم لبه‌ها واژن: لبه‌های واژن بانوان در زمان تخمک‌گذاری حالت متورم و برآمده دارد.
• تغییر دمای پایه بدن: دمای پایه بدن صبح پس از بیداری از خواب سنجش می‌شود. این دما پس از تخمک‌گذاری به دلیل افزایش پروژسترون، تا نیم درجه افزایش دما دارد.

چگونه می‌توان زمان تخمک‌گذاری را تشخیص داد؟

در این قسمت روش‌های مختلف تعیین زمان تخمک‌گذاری برای بارداری را به شما معرفی می‌کنیم:

استفاده از جدول قاعدگی

یکی از ساده‌ترین راه‌های تعیین زمان تخمک‌گذاری یادداشت روزهای شروع و پایان پریود به مدت چند ماه متوالی است. بانوان با چرخه قاعدگی نرمال بین ۲۵ تا ۳۵ روز تخمک‌گذاری منظمی دارند. برای این دسته از بانوان فرایند تخمک‌گذاری  ۱۴ روز قبل از پریود اتفاق می‌افتد. از علائم شایع تخمک‌گذاری می‌توان به احساس دل‌درد، افزایش ترشحات واژن، حساسیت سینه، تغییر اشتها و حالات روحی اشاره کرد.

استفاده از کیت تخمک‌گذاری

کیت‌های تخمک‌گذاری ابزارهای کاربردی برای اندازه‌گیری میزان هورمون LH در ادرار هستند. این کیت‌ها با تشخیص افزایش سطح هورمون LH در ادرار، زمان تخمک‌گذاری را پیش‌بینی می‌کنند. افزایش LH معمولاً ۱۰ تا ۱۲ ساعت قبل از تخمک‌گذاری اتفاق می‌افتد. با چرخه قاعدگی ۲۸ روز بهترین زمان برای استفاده از کیت تخمک‌گذاری، روز ۱۴ یا ۱۵ سیکل قاعدگی است.

برای اقدام بارداری چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

همان‌طور که گفته شد تخمک‌گذاری در اواسط سیکل قاعدگی رخ می‌دهد. دوره تخمک‌گذاری اوج روزهای باروری بانوان محسوب می‌شود. بهترین زمان رابطه جنسی برای بارداری از چند روز قبل از تخمک‌گذاری است. مراجعه به پزشک متخصص زنان برای مشاوره و معاینه قبل از بارداری، از جمله اقدامات مهم و ضروری محسوب می‌شود. شما با این مراجعه علاوه بر شناسایی مشکلات احتمالی در مسیر بارداری با مصرف ویتامین‌ها و مکمل‌های لازم مانند فولیک‌اسید بارداری سالم‌تر و موفق‌تری را تجربه می‌کنید. در این مقاله به کلیه سؤالات شما در مورد سیکل تخمک‌گذاری و احتمال بارداری پاسخ داده شد.