احتمال بارداری در پریودی (حاملگی در دوران قاعدگی)

برای بانوان فرایند عادت ماهیانه و بارداری دو مسئله مهم در زندگی محسوب می‌شوند. به باور اغلب بانوان در زمان پریود احتمال بارداری وجود ندارد. باتوجه‌به دستورات دینی، پزشکی و رعایت نکات بهداشتی برای جلوگیری از انواع عفونت‌ها و بیماری‌های مختلف توصیه می‌شود که در دوره پریود از رابطه جنسی اجتناب کنید.

بااین‌حال در صورت برقراری رابطه هیچ اطمینانی برای عدم بارداری شما وجود ندارد. به عبارت  دیگر احتمال خیلی کمی برای حاملگی بانوان در دوره قاعدگی وجود دارد. در این مقاله از تافته به بررسی احتمالات مختلف برای بارداری در پریودی می‌پردازیم. تلاش ما بر این است که کلیه نکات مهم را جهت افزایش آگاهی شما در اختیارتان قرار دهیم. با ما تا انتها همراه باشید.

پریود و چگونگی انجام لقاح

به‌طورکلی فرایند پریود برای بانوان دوره ۲۸ روزه است. خونریزی در زمان قاعدگی تا ۷ روز طول می‌کشد و در چهاردهم دوره فرایند تخمک‌گذاری اتفاق می‌افتد. البته زمان گفته شده به صورت تقریبی برآورد شده است و احتمال جلو یا عقب شدن این دوره هم وجود دارد. در زمان تخمک‌گذاری یک تخمک برای لقاح آزاد می‌شود.

در صورت وجود اسپرم در رحم احتمال حاملگی برای بانوان زیاد می‌شود. برای بانوانی که دوره قاعدگی طولانی و ۳۵ روزه دارند فرایند تخمک‌گذاری به جای روز چهاردهم در روز بیست‌ویکم اتفاق می‌افتد. همچنین برای بانوانی که سیکل قاعدگی کمتری دارند انجام عمل تخمک‌گذاری زودتر رخ می‌دهد.

توجه داشته باشید که تخمک‌های آزاد شده در رحم فقط به مدت ۱۲ تا ۲۴ ساعت در بدن قابلیت باروری را دارند، این درحالی است که طول عمر اسپرم مردانه در بدن ۳ روز است.

علائم بارداری در دوران پریودی

به طور معمول نشانه‌های بارداری در دوران پریودی با قاعدگی واقعی با تفاوت‌هایی همراه است؛ زیرا در دوران بارداری، به طور طبیعی قاعدگی رخ نمی‌دهد.

با این حال ممکن است برخی از بانوان در اوایل دوران بارداری خود، دچار لکه بینی خفیف شوند و آن را با قاعدگی اشتباه بگیرند. چنانچه فردی تصور می‌کند که در زمان پریود باردار شده است، بهتر است به علائم زیر دقت کند:

• تغییرات خلق و خو
• نفخ و یبوست
• درد و حساس و یا متورم شدن سینه‌ها
• احساس خستگی غیرعادی
• خواب‌آلودگی
• لکه بینی و خونریزی
• انقباض عضلات
• سردرد و کمردرد
• تغییر در اشتها

نزدیک پریودی امکان حاملگی است؟

برای پاسخ به این سؤال باید این‌طور پاسخ بدهیم که احتمال تخمک‌گذاری در زمان نزدیکی قاعدگی پایین است؛ زیرا تخمک‌گذاری اغلب در بین چرخه قاعدگی، یعنی حدود دو هفته قبل از شروع شدن پریود بعدی رخ می‌دهد. با این وجود، در بانوانی که چرخه‌های قاعدگی آن‌ها کوتاه یا نامنظم است، ممکن است زمان تخمک‌گذاری کمی تغییر کند و حتی به روزهای نزدیک به پریود برسد.

چقدر احتمال بارداری در زمان پریود وجود دارد؟

پزشکان پریود را به معنای ازدست‌رفتن خون و ریزش دیواره رحم در پایان فرایند تخمک‌گذاری در صورت عدم حاملگی تعریف می‌کنند. همان‌طور که گفته شد بانوان در روزهای مشخصی از سیکل قاعدگی خود تخمک را رها می‌کنند. ساختار بدن به صورتی طراحی شده است که قبل از آزادسازی تخمک، هورمون‌های بدن افزایش پیدا می‌کند. افزایش هورمون‌ها  در بدن در صورت بارداری تأثیر زیادی در آماده‌سازی پوشش داخلی رحم دارد. در صورت عدم وقوع لقاح، پوشش داخلی رحم ۱۴ روز بعد فرومی‌ریزد که این فرایند را پریود می‌نامند. تخمک‌گذاری بارورترین زمان در سیکل قاعدگی است. بانوان باید بدانند که زمان باروری ۱۲ تا ۱۴ روز قبل از آغاز خونریزی بعدی رخ می‌دهد.

باتوجه‌به این که برخی از مواقع اسپرم قابلیت زنده‌ماندن تا ۷ روز را هم دارد پس احتمال بارداری هم به میزان خیلی کمی وجود دارد. مطابق با مطالب ذکر شده می‌توان این گونه نتیجه گرفت که برای پیشگیری از بارداری بهتر است تا از روش‌های پیشگیری استفاده کنید. در صورت عدم وجود اسپرم در بدن تخمک بارور شده فقط تا یک روز توانایی زنده ماندن را دارد.

در مرحله بعد از تخمک‌گذاری که ۱۲ روز قبل از تخمک‌گذاری شروع می‌شود میزان پروژسترون افزایش پیدا می‌کند و احتمال بارداری بسیار کم است. بنابراین در زمان قاعدگی احتمال حاملگی صفر نیست اما درصد کمی دارد. ذکر این نکته ضروری است که حتی در صورت تخمک‌گذاری هم حاملگی رخ می‌دهد. در روز سوم قاعدگی با افزایش هورمون استروژن و پروژسترون پوشش داخلی رحم بازسازی می‌شود. با توجه به این که اسپرم توانایی زنده ماندن تا ۵ روز را در بدن دارد بنابراین احتمال حاملگی برای بانوان نیزوجود خواهد داشت.

چند روز از پریود بگذره احتمال بارداری هست؟

احتمال بارداری پس از قاعدگی کاملاً به طول و نظم چرخه قاعدگی شما بستگی دارد و برای آن نمی‌توان عدد مشخصی را در نظر گرفت. به طور معمول در یک چرخه منظم ۲۸ روزه، تخمک‌گذاری در روز چهاردهم رخ می‌دهد.

اگر مدت زمان قاعدگی ۵ روزه باشد، چند روز پس از قطع شدن خونریزی بدن به سمت تخمک‌گذاری می‌رود. ازآنجا که اسپرم می‌تواند تا ۵ روز در بدن زن زنده بماند، حتی برقراری رابطه چند روز پیش از تخمک‌گذاری نیز می‌تواند باعث بارداری شود؛ بنابراین در یک چرخه ۲۸ روزه، معمولاً از حدود ۵ تا ۱۲ روز بعد از اتمام پریود، احتمال بارداری بیشتر است و در چرخه‌های نامنظم، این زمان ممکن است زودتر یا دیرتر باشد.

بهترین زمان بارداری بعد از پریود

بهترین زمان برای اقدام به بارداری زمانی است که بدن در حال تخمک‌گذاری است و آگاهی از زمان آن باعث می‌شود تا شانس بارداری برای شما افزایش یابد. اگر چرخه قاعدگی منظم و ۲۸ روزه باشد، تخمک‌گذاری معمولاً در روز چهاردهم رخ می‌دهد و در صورتی که مدت زمان پریود شما ۵ روز طول بکشد، به طور تقریبی حدود ۸ روز پس از پایان خونریزی، وارد بازه باروری می‌شوید.

در واقع، مهم‌ترین زمان برای بارداری از حدود پنج روز قبل از تخمک‌گذاری تا خود روز تخمک‌گذاری است؛ چرا که اسپرم می‌تواند چند روز در بدن زن باقی بماند و اگر در این بازه زمانی رابطه جنسی انجام شود، شانس رسیدن اسپرم به تخمک و لقاح نیز افزایش می‌یابد.

بهترین زمان بارداری بعد از پریود

بهترین زمان برای اقدام به بارداری زمانی است که بدن در حال تخمک‌گذاری است و آگاهی از زمان آن باعث می‌شود تا شانس بارداری برای شما افزایش یابد. اگر چرخه قاعدگی منظم و ۲۸ روزه باشد، تخمک‌ گذاری معمولاً در روز چهاردهم رخ می‌دهد و در صورتی که مدت زمان پریود شما ۵ روز طول بکشد، به طور تقریبی حدود ۸ روز پس از پایان خونریزی، وارد بازه باروری می‌شوید.

در واقع، مهم‌ترین زمان برای بارداری از حدود پنج روز قبل از تخمک‌گذاری تا خود روز تخمک‌گذاری است؛ چرا که اسپرم می‌تواند چند روز در بدن زن باقی بماند و اگر در این بازه زمانی رابطه جنسی انجام شود، شانس رسیدن اسپرم به تخمک و لقاح نیز افزایش می یابد.

اگر بلافاصله بعد از رابطه پریود شویم احتمال بارداری هست؟

در اغلب موارد اگر بلافاصله پس از رابطه، خونریزی شبیه پریود شروع شود، احتمال بارداری بسیار ناچیز است؛ چرا که قاعدگی واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که تخمک هنوز بارور نشده است و چرخه قاعدگی قبلی تمام شده باشد.

با این وجود، توجه داشته باشید که هر نوع خونریزی را نمی‌توان به عنوان پریود شدن دانست. گاهی ممکن است که خونریزی‌های هورمونی، لکه بینی‌های بین دو قاعدگی و یا حتی خونریزی‌های ناشی از تحریک دهانه رحم نیز با پریود اشتباه گرفته شوند. اگر خونریزی شما از لحاظ زمان، شدت و مدت زمان به پریودهای همیشگی‌تان شباهت داشت، معمولاً احتمال بارداری وجود ندارد.

آیا با جلو انداختن پریود احتمال بارداری هست؟

شاید جلو انداختن پریود با استفاده از قرص یا روش‌های هورمونی بتواند در زمان قاعدگی تغییراتی ایجاد کند، اما باید بدانید که باعث متوقف شدن تخمک‌گذاری به طور کامل نمی‌شود؛ بنابراین اگر در روزهای نزدیک تخمک‌گذاری رابطه جنسی صورت بگیرد، حتی با وجود جلو انداختن پریود احتمال بارداری وجود دارد.

توجه کنید که احتمال بارداری با زمان رابطه نسبت به چرخه قاعدگی و تخمک‌گذاری مرتبط است. جلو انداختن پریود ممکن است باعث جابه‌جایی جزئی تخمک‌گذاری شود و احتمال آن را کاهش دهد، اما صفر نمی‌شود.

چند روز بعد از پریودی برای بارداری اقدام کنم؟

به طور کلی دوران تخمک‌گذاری مناسب‌ترین زمان برای اقدام جهت بارداری است و زمان دقیق تخمک‌گذاری، بر اساس مدت و نظم چرخه قاعدگی هر فرد مشخص می‌شود. در بسیاری از بانوان این فرایند حدوداً ۱۴ روز پیش از شروع قاعدگی بعدی اتفاق می‌افتد و لازم به ذکر است که این عدد تقریبی است و امکان دارد که در برخی چرخه‌ها کمی زودتر یا دیرتر رخ بدهد.

تفاوت ترشحات قبل از پریودی و بارداری

در اوایل دوران بارداری، معمولاً میزان ترشحات واژن بیشتر می‌شود و این ترشحات نسبت به ترشحات چرخه قاعدگی اغلب غلیظ‌تر و سفیدتر هستند. افزایش مخاط با هدف محافظت از رحم انجام می‌شود و به تدریج به تشکیل پلاگ مخاطی در دهانه رحم کمک می‌کند تا از ورود عفونت‌ها به درون رحم جلوگیری شود. گاهی ممکن است که این ترشحات ته‌رنگ صورتی و یا قهوه‌ای نیز داشته باشند.

علی رغم ترشحات پیش از قاعدگی که چند روز پیش از خونریزی نمایان شده و با شروع قاعدگی متوقف می‌شوند، ترشحات بارداری به صورت سبک‌تر و مداوم هستند و با علائم دیگری نظیر حساسیت سینه‌ها یا خستگی همراه می‌شوند. برای تشخیص دقیق‌تر توصیه می‌شود از تست بارداری کمک بگیرید و یا به یک پزشک متخصص مراجعه کنید.

رنگ خون پریودی در بارداری

در اوایل دوران بارداری رنگ خون معمولاً به پریود معمولی شباهت ندارد و اغلب به صورت لکه بینی خفیف مشاهده می‌شود. این خون ممکن است به رنگ قهوه‌ای، صورتی یا قرمز خیلی روشن دیده شود و حجم آن نیز نسبت به خون قاعدگی کمتر است. این حالت اغلب به‌خاطر چسبیدن تخمک بارور شده به دیواره رحم رخ می‌دهد و به آن خونریزی لانه‌گزینی می‌گویند که بیشتر در هفته‌های ابتدایی بارداری رخ می‌دهد.

بسیاری از بانوان این لکه بینی را با شروع پریود اشتباه می‌گیرند، اما توجه داشته باشید که شدت این خون معمولاً کمتر و مدت زمان آن نیز کوتاه‌تر است و همانند دوران قاعدگی با دردهای شدید و طولانی مدت همراه نیست.

لازم به ذکر است در صورتی که خونریزی شما به صورت شدید، قرمز روشن و همراه با دل‌درد، گرفتگی شکم یا درد لگن باشد، توصیه می‌شود بدون تأخیر با پزشک زنان مشورت کنید تا علت دقیق آن بررسی شود.

درد پریودی در بارداری

دل درد پریودی در اوایل بارداری (سه ماهه اول) معمولاً به دلیل انبساط رحم، کشیدگی رباط‌ها ابتلا به یبوست و تغییرات هورمون‌ها یا نفخ شکم ایجاد می‌شود. گاهی ممکن است این درد به درد قبل از پریود یا درد خفیف بخیه شباهت داشته باشد. اگر درد ملایم باشد و با تغییر وضعیت بدن، استراحت یا خروج باد از شکم شدت آن کم شود، جای نگرانی ندارد. معمولاً پس از هفته دوازدهم این نوع دردها از بین خواهند رفت.

چگونه می‌توان زمان تخمک‌گذاری را مشخص کرد؟

برای تخمین زمان دقیق تخمک‌گذاری باید چندین ماه متوالی و پشت‌سرهم تاریخ دقیق اولین روز پریود خود را ثبت کنید. با انجام این کار و گذشت چند ماه شما یک الگوی منظم برای سیکل قاعدگی خود دارید. توجه داشته باشید که تعیین زمان دقیق برای تخم‌گذاری ممکن نیست؛ چون این احتمال وجود دارد که تا چهار روز قبل و بعد از نیمه سیکل هم رخ بدهد.

راه‌های متفاوت پیشگیری از بارداری در زمان پریود

شما برای برقراری رابطه جنسی در زمان پریود و جلوگیری از بارداری از روش‌های مختلف پیشگیری می‌توانید استفاده کنید. راه‌های متفاوت جلوگیری از بارداری شامل موارد زیر است:

مصرف قرص

استفاده از قرص یکی از رایج‌ترین راه‌ها برای جلوگیری از بارداری است. شما با مصرف قرص‌های بارداری نیازی به استفاده از سایر روش‌های پیشگیری ندارید. ذکر این نکته ضروری است که مصرف قرص‌های ضدبارداری باید تحت نظارت پزشک مصرف شود. مصرف قرص‌های ضدبارداری تأثیری در جلوگیری از ابتلا به بیماری‌های مقاربتی مختلف ندارد.

از عوارض مصرف قرص‌های بارداری می‌توان به استفراغ و حالت تهوع و نفخ اشاره کرد.

حلقه واژن

عملکرد حلقه واژن شبیه به قرص‌های ضدبارداری است. حلقه واژن با قرارگرفتن درون واژن نقش مؤثری را در جلوگیری از بارداری ایفا می‌کند. در صورت استفاده از حلقه واژن باید به مدت یک هفته قبل از پریود آن را از بدن خارج کنید.

آی‌یو‌دی

آی‌یو‌دی از هورمون پروژسترون، مس یا پلاستیک ساخته می‌شود و به‌وسیله پزشک متخصص درون رحم جای می‌گیرد. روش آی‌یو‌دی نسبت به دیگر روش‌ها اثرگذاری بالاتری دارد. دستگاه آی‌یو‌دی هورمونی با آزادکردن هورمون از لقاح اسپرم و تخمک جلوگیری می‌کند. این در حالی است که آی‌یودی جنس مس با آزادسازی هورمون مس محیط رحم را برای زنده‌ماندن اسپرم نامطلوب می‌کند. درصورتی‌که آی‌یو‌دی مسی تا ۵ روز بعد از برقراری رابطه توسط پزشک قرار بگیرد یکی از بهترین روش‌ها برای جلوگیری از بارداری محسوب می‌شود.

روش پیشگیری طبیعی

در روش پیشگیری طبیعی باید از برقراری رابطه واژینال پرهیز کنید. در صورت برقراری رابطه واژینال آقایان بلافاصله بعد از انزال باید آلت تناسلی خود را خارج کنند تا از ورود اسپرم به واژن جلوگیری شود. این روش طبیعی میزان بالایی از ریسک را دارد؛ زیرا همه آقایان توانایی خروج بلافاصله آلت از واژن را ندارند و احتمال این که بخشی از مایع منی وارد واژن شود همواره وجود دارد.

استفاده از کاندوم

در حال حاضر در بازار دو نوع کاندوم زنانه و مردانه با جنس‌های منعطف و لاتکسی در بازار وجود دارد. کاندوم مردانه روی آلت تناسلی قرار می‌گیرد و کاندوم زنانه درون واژن و پیش از برقراری رابطه استفاده می‌شود. استفاده از کاندوم باید به‌صورت اصولی و درست انجام شود؛ زیرا احتمال پارگی یا گیرکردن آن درون واژن وجود دارد. در زمان قاعدگی و برقراری رابطه جنسی حفظ نکات بهداشتی برای جلوگیری از ابتلا به بیماری‌های عفونی و مقاربتی بسیار زیاد است. بانوان در زمان قاعدگی برای حفط بهداشت خود می‌توانند از پد بهداشتی و نوار بهداشتی استفاده کنند. محصولات بهداشتی تولیدی تافته با استفاده از آخرین تکنولوژی‌های روز و بهترین مواد اولیه تولید می‌شوند.

تزریق داروهای ضدبارداری

داروهای ضدبارداری حاوی مقادیری از پروژسترون است که به بازو و باسن فرد تزریق می‌شود. تزریق این دارو تا مدت ۳ ماه فرد را از مصرف قرص‌های ضدبارداری و استفاده از سایر روش‌های پیشگیری بی‌نیاز می‌کند. بانوان باید توجه داشته باشند که تزریق این داروها تاثیر زیادی در ایجاد اختلال در روند عادت ماهانه دارد.

کلام آخر

برخلاف تصور افراد احتمال بارداری در زمان قاعدگی وجود دارد و این رخداد غیرممکن نیست. بانوان باید تا زمان ممکن از برقراری رابطه جنسی در زمان پریود پرهیز کنند و حتی در صورت برقراری رابطه جنسی باید از روش‌های پیشگیری استفاده کنند.