رفع حالت تهوع در پریودی

حالت تهوع در پریودی یکی از شایع‌ترین علائم دوران قاعدگی محسوب می‌شود. تعدادی از زنان فقط کمی احساس حالت تهوع دارند و برخی دیگر ممکن است علائم دیگری از جمله استفراغ، سرگیجه، سردرد و معده‌درد نیز تجربه می‌کنند. در این مقاله از سایت تافته توضیح می‌دهیم چرا موقع پریودی حالت تهوع دارم (یا دارید)، چه زمانی طبیعی است، چطور آن را برطرف کنیم و چه نشانه‌هایی باید جدی گرفته شوند.

توجه: این مقاله جنبه آموزشی دارد و نباید جایگزین معاینه یا مشاوره پزشک در نظر گرفته شود. اگر تهوع شما شدید است یا با علائم هشداردهنده همراه می‌شود، توصیه می‌کنیم به پزشک مراجعه نمایید.

حالت تهوع در پریودی نشانه چیست؟

حالت تهوع در پریودی در بیشتر موارد نشانه یک واکنش طبیعی بدن به تغییرات هورمونی و ترشح پروستاگلاندین‌ها به شمار می‌رود. پروستاگلاندین‌ها ترکیباتی هورمون‌مانند هستند که رحم برای انقباض و ریزش پوشش داخلی خود تولید می‌کند؛ مقداری از آن‌ها وارد جریان خون می‌شود و روی معده و روده نیز تاثیرگذار است که نتیجه آن می‌تواند منجر به تهوع، استفراغ، اسهال و دل‌درد شود.

اگر تهوع شما هر ماه در زمان مشخصی از چرخه تکرار می‌شود و با شروع یا چند روز بعد از خونریزی کاهش می‌یابد، معمولاً از همین نوع به شمار می‌رود.

آیا حالت تهوع در پریودی طبیعی است؟

بله، در بسیاری از زنان طبیعی بوده و از علائم پریودی محسوب می‌شود؛ پس پاسخ این پرسش‌ها مثبت است: آیا پریودی باعث حالت تهوع می‌شود؟ آیا در پریودی حالت تهوع داریم؟ طبیعی به این معنی که شایع است، نه این‌که لازم باشد تحمل کنید؛ چرا که راه‌های مؤثری برای کاهش آن در دسترس است؛ اما اگر تهوع شدید، خیلی طولانی یا همراه با تب، درد شدید یک‌طرفه شکم یا غش تجربه کردید، دیگر نباید آن را طبیعی در نظر بگیرید.

علت حالت تهوع در پریودی

دلیل حالت تهوع در پریودی معمولاً ترکیبی از چند عامل است:

• پروستاگلاندین‌ها: مهم‌ترین علت. مقدار زیاد پروستاگلاندین هم انقباض رحم و دردهای قاعدگی را شدیدتر می‌کند و هم باعث تهوع، استفراغ و اسهال می‌شود. به همین دلیل کسانی که دردهای قاعدگی شدیدتری دارند، معمولاً تهوع بیشتری هم دارند.
• نوسان هورمون‌ها: تغییر سطح استروژن و پروژسترون روی حرکت دستگاه گوارش، ترشح اسید معده و حساسیت به بو و غذا اثر می‌گذارد.
• افت قند خون، کم‌آبی و کم‌خونی: از دست دادن خون، کم‌خوردن در روزهای پریود و کم‌نوشیدن آب می‌توانند ضعف، سرگیجه و تهوع ایجاد کنند. کم‌خونی فقر آهن در زنانی که خونریزی سنگین دارند شایع است.
• استرس و اضطراب: استرس علائم پریود از جمله تهوع را تشدید می‌کند، چون گوارش به‌شدت به سیستم عصبی حساس است.
• میگرن قاعدگی: بعضی زنان حمله‌های میگرنی دارند که دقیقاً با پریود شروع می‌شود؛ میگرن تقریباً همیشه با سردرد و حالت تهوع (گاهی استفراغ و حساسیت به نور) همراه است.
• علل زمینه‌ای: اندومتریوز، کیست تخمدان، بیماری التهابی لگن (PID) و فیبروم می‌توانند تهوع و درد شدیدتر از معمول ایجاد کنند. اگر تهوع و درد پریود شما نسبت به قبل بدتر شده یا خارج از الگوی همیشگی است، بررسی پزشکی لازم است.

علائم حالت تهوع در پریودی و علائم همراه

تهوع معمولاً تنها نیست و ممکن است این علائم نیز را به همراه داشته باشد:

استفراغ و بالا آوردن در پریودی

در پاسخ به سوال بالا آوردن در پریودی نشانه چیست؟ باید بگوییم که بالا آوردن در قاعدگی لزوما نشانه یک بیماری نیست و معمولاً نشان‌دهنده پروستاگلاندین بالا و دیسمنوره شدیدتر است.

استفراغ در پریودی (بالا آوردن) در موارد شدیدتر دیسمنوره قابل مشاهده است و علت و دلیل آن همان پروستاگلاندین‌‌ها به شمار می‌رود، اگر استفراغ مکرر است و نمی‌توانید مایعات نگه دارید، یا در کنار آن تب و درد شدید تجربه می‌کنید، توصیه می‌کنیم در اسرع وقت به پزشک مراجعه نمایید.

معده ‌درد و دل ‌درد همراه با حالت تهوع

ترکیب معده‌درد و حالت تهوع در پریودی شایع است و علت آن انقباض رحم و تحریک روده محسوب می‌شود. گرما روی شکم و مسکن ضدالتهاب (همراه غذا) معمولاً می‌تواند کمک کننده باشد؛ اما توصیه می‌کنیم درد شدید و یک‌طرفه یا ناگهانی را جدی بگیرید.

اسهال و حالت تهوع

اسهال و حالت تهوع در پریودی هم از اثر پروستاگلاندین روی روده به شمار می‌رود و معمولاً با پایان روزهای اول خونریزی بهتر می‌شود. بهتر است در این مدت مصرف آب و مایعات را افزایش دهید و برای کسب اطلاعات بیشتر. بخش اسهال در پریودی را هم در مقاله اختصاصی آن مطالعه نمایید.

سردرد و حالت تهوع در پریودی

اگر سردرد و حالت تهوع را به طور یک‌جا و هر ماه در پریودی تجربه می‌کنید، مربوط به میگرن قاعدگی می‌شود و برای درمان سردرد و حالت تهوع در پریودی استراحت در جای تاریک و ساکت، کمپرس سرد روی پیشانی، آب کافی و مسکن‌های مناسب توصیه می‌شود. اگر حمله‌های شدید یا مکرر تجربه می‌کنید، پزشک می‌تواند داروهای اختصاصی میگرن یا پیشگیری هورمونی را بررسی کرده و مناسب‌ترین آنها را برای شما تجویز کند. سردرد ناگهانی و بسیار شدید، تاری دید یا ضعف یک ‌طرفه بدن نیاز به مراجعه اورژانس دارد.

حالت تهوع و لرز در پریودی

لرز و حالت تهوع همراه با پریود می‌تواند از نوسان هورمونی و دمای بدن یا یک ویروس همزمان نشات بگیرد؛ اما اگر در کنار لرز تب، استفراغ، اسهال، سرگیجه یا بثورات پوستی نیز دارید، علی‌الخصوص هنگام استفاده از تامپون یا کاپ قاعدگی، باید فوراً به اورژانس مراجعه نمایید؛ این ترکیب می‌تواند نشانه سندرم شوک سمی (TSS) باشد که نادر اما خطرناک است؛ بنابراین تامپون را بیرون بیاورید و دیگر استفاده نکنید.

حالت تهوع و بی‌اشتهایی در پریودی

علت حالت تهوع و بی‌اشتهایی در پریودی معمولاً همان پروستاگلاندین‌ها، افت یا نوسان قند خون و گرفتگی گوارش محسوب می‌شود؛ بی‌اشتهایی همراه با تهوع در پریود شایع است و پیشنهاد می‌کنیم در این دوران از وعده‌های کوچک و مکرر و غذاهای ساده به‌جای اجبار به خوردن وعده‌های حجیم استفاده نمایید.

سرگیجه و حالت تهوع در پریودی

پاسخ به سوال سرگیجه و حالت تهوع در پریودی نشانه چیست؟ معمولاً به یکی از این علت‌ها مربوط می‌شود:

• میگرن قاعدگی
• کم‌خونی و کمبود آهن
• کم‌آبی یا افت قند خون
• افت فشار خون به دلیل نوسان هورمونی یا از دست دادن خون
• درد شدید و واکنش وازوواگال (سرگیجه و حتی غش در اوج درد)

سرگیجه و بی‌حالی در پریود و ضعف و بی‌حالی در دوران قاعدگی اغلب با کم‌خونی یا کم‌آبی ارتباط دارند. سرگیجه خفیف در پریود معمولا شایع و طبیعی محسوب می‌شود، اما سرگیجه شدید در پریودی، غش، تپش قلب یا خونریزی بسیار سنگین نیازمند بررسی‌های بیشتری است.

درمان سرگیجه پریودی و درمان خانگی

برای درمان سرگیجه در پریودی می‌توانید از روش‌هایی که در ادامه گفته می‌شود، کمک بگیرید:

• آهسته از حالت خوابیده یا نشسته بلند شوید.
• از ایستادن طولانی و حمام داغ طولانی پرهیز کنید.
• آب و مایعات کافی بنوشید و نمک را بی‌دلیل کم نکنید.
• وعده‌های کوچک و منظم بخورید تا قند خون ثابت بماند.
• هنگام سرگیجه بنشینید یا دراز بکشید و پاها را کمی بالاتر بگذارید.

برای سرگیجه در پریودی چی بخوریم؟ چی خوبه؟

در این دوران توصیه می‌کنیم غذاهای آهن‌دار (عدس، اسفناج، گوشت قرمز، جگر) همراه با منبع ویتامین C مثل پرتقال، آب کافی، و یک میان‌وعده شیرین‌ملایم مثل خرما یا موز هنگام افت قند را بیشتر کنید؛ همچنین مصرف دمنوش زنجبیل هم سرگیجه و هم تهوع را برای بعضی افراد کاهش می‌دهد.

حالت تهوع قبل از پریودی

حالت تهوع قبل از پریودی و نزدیک پریودی (حتی دو روز مونده به پریود) بیشتر از افت ناگهانی هورمون‌ها در پایان فاز لوتئال و سندروم پیش از قاعدگی (PMS) نشات می‌گیرد. پروژسترون روی حرکت روده و معده تاثیرگذار است و می‌تواند منجر به تهوع، نفخ و بی‌اشتهایی شود. درمان حالت تهوع قبل از پریودی شامل وعده‌های کوچک، کم‌کردن نمک و کافئین، زنجبیل و خواب کافی می‌شود.

حال سوال ایجاد می‌شود که حالت تهوع نزدیک پریودی نشانه چیست؟ در پاسخ باید بگوییم که معمولاً نشانه PMS و افت هورمون‌ها می‌باشد. علت حالت تهوع نزدیک پریودی و علت سرگیجه و حالت تهوع در زنان قبل از پریودی نیز مربوط به افت ناگهانی استروژن و پروژسترون، افت قند خون و گاهی کم‌خونی یا استرس می‌شود.

حالت تهوع در روز اول پریودی

علت حالت تهوع در روز اول پریودی این است که در همان ساعت‌های ابتدایی، ترشح پروستاگلاندین و انقباض رحم در اوج خود قرار دارد و معمولاً در ۱ تا ۲ روز اول بیشترین شدت را دارد و بعد کاهش می‌یابد.

حالت تهوع بعد از پریودی

حالت تهوع بعد از پریودی کمتر از قبل و حین پریود شایع است (برای یک هفته بعد از پریود نیز به همین صورت می‌باشد) و باید علت دیگری هم در نظر بگیرید. دلیل حالت تهوع بعد از پریودی و علت سرگیجه و حالت تهوع در زنان بعد از پریودی معمولاً شامل یکی از موارد زیر می‌شود:

• کم‌خونی پس از خونریزی سنگین
• تخمک‌گذاری (چند نفر در میانه چرخه تهوع خفیف دارند)
• مشکلات گوارشی، استرس، قرص یا مکمل (به‌خصوص آهن روی معده خالی)
• بارداری (اگر آن پریود غیرعادی کم‌خونریزی یا کوتاه بود (احتمالاً لکه‌بینی لانه‌گزینی) و تهوع بعدش شروع شد، تست بارداری انجام دهید.)

در پاسخ به سوال سرگیجه بعد از پریودی نشانه چیست؟ باید بگوییم که معمولاً نشانه کم‌خونی یا کم‌آبی است و علت سردرد و حالت تهوع بعد از پریود نیز می‌تواند مربوط به میگرن، کم‌آبی یا افت قند شود. دل‌درد و حالت تهوع بعد از پریودی اگر چند روز طول کشید یا شدید است، حتماً باید ببرای بررسی‌های بیشتر به پزشک مراجعه نمایید.

حالت تهوع در دوران PMS

تهوع یکی از علائم سندروم پیش از قاعدگی در کنار نفخ، حساسیت سینه، سردرد، خستگی، تحریک‌پذیری و افسردگی به شمار می‌رود و شکل شدیدتر آن، که روی زندگی عادی تاثیرگذار است، اختلال دیسفوریک پیش از قاعدگی (PMDD) نام دارد و باید با پزشک در میان گذاشته شود. (دیسمنوره به معنی پریود دردناک است و با PMS یکی نیست.)

ویار در پریودی

ویار در پریودی (هوس خوراکی‌ها مثل شیرینی، شور و شکلات) در PMS معمولا شایع و طبیعی به شملر می‌رود و به نوسان هورمون‌ها، قند خون و خلق‌وخو مربوط می‌شود. اگر هوس غذا با تهوع و تأخیر در پریود همراه شد، ممکن است نشانه بارداری باشد.

آیا حالت تهوع در پریودی نشانه بارداری است؟

در پاسخ به سوال آیا حالت تهوع در پریودی نشانه بارداری است؟ باید بگوییم که تهوع به‌ تنهایی نمی‌تواند این دو را از هم جدا کند و نکات زیر می‌تواند کمک کننده باشد:

اگر پریود شما در موعد نیامده و تهوع دارید، یا خونریزی «پریود» غیرعادی کم و کوتاه بود، تست بارداری انجام دهید؛ چرا که تنها راه قطعی همین است و نباید حدس‌ بزنید!

حالت تهوع در پریودی دختران (نوجوانان)

حالت تهوع در پریودی دختران در سال‌های اول بلوغ بسیار شایع است؛ بدن هنوز با چرخه هورمونی تازه سازگار می‌شود و پروستاگلاندین‌ها می‌توانند موجب تشدید دردها و تهوع شوند. معمولاً با گذشت چند سال و تنظیم‌شدن چرخه کاهش می‌یابد. نکات مهمی که پیشنهاد می‌کنیم به آنها توجه کنید:

• گرمای ملایم روی شکم، نوشیدن آب و خوردن غذاهای سبک کمک‌کننده است.
• نوجوان را تشویق کنید با مادر، مراقب یا پزشک درباره علائمش حرف بزند؛ لازم نیست در سکوت تحمل کند.
• داروهای مسکن و ضدتهوع را فقط بر اساس برچسب دارو یا توصیه پزشک/داروساز مصرف کنید. آسپرین برای نوجوانان توصیه نمی‌شود.
• اگر تهوع و استفراغ هر ماه باعث غیبت از مدرسه می‌شود، دردها شدید است، یا قاعدگی خیلی سنگین است، پزشک (اطفال یا زنان) باید بررسی کند.

همچنین به ‌طور کلی، حالت تهوع در دختران نشانه چیست ؟ تهوع در دختران از علل متنوعی مانند گوارشی، استرس و اضطراب، کم‌خونی، میگرن، بیماری‌های ویروسی و پریود برخوردار است؛ اگر الگوی ماهانه ندارد یا طولانی شد، باید علت دیگر آن توسط پزشک ارزیابی شود.

حالت تهوع شدید در پریودی

به حالت تهوع شدید در پریودی یا علت حالت تهوع و استفراغ در پریودی که ادامه‌دار است را توصیه می‌کنیم بیشتر توجه کنید. علل مهم:

• اندومتریوز
• عفونت لگنی (PID)
• میگرن شدید، کم‌خونی شدید
• بارداری یا بارداری خارج‌رحمی
• کیست تخمدان یا پیچ‌خوردگی آن
• دیسمنوره شدید (پروستاگلاندین بالا)

در صورت وجود هر یک از این نشانه‌ها (درد بسیار شدید یا ناگهانی یک‌طرفه شکم، تب، غش، خونریزی بسیار سنگین (پد/تامپون در کمتر از ساعت)، استفراغ مکرر که مایع نگه نمی‌دارد؛ فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه نمایید.

رفع حالت تهوع در پریودی؛ درمان خانگی

برای رفع حالت تهوع در پریودی و پاسخ به این‌که برای حالت تهوع پریودی چی خوبه یا چیکار کنیم، از این روش‌ها کمک بگیرید:

• هوای تازه و استراحت، و پرهیز از بوهای تند.
• آب و مایعات سرد یا ولرم: جرعه‌جرعه، نه یک‌باره.
• کنترل استرس: تنفس عمیق، یوگا ملایم، پیاده‌روی.
• گرمای شکم: کیسه آب گرم یا حمام ملایم برای کاهش انقباض.
• نعناع فلفلی یا نعناع: دمنوش یا استنشاق بوی آن می‌تواند معده را آرام کند.
• وعده‌های کوچک و مکرر: نان تست، بیسکویت ساده، برنج، موز، سیب پخته.
• زنجبیل: دمنوش یا چای زنجبیل تازه؛ از رایج‌ترین راهکارهای طبیعی ضدتهوع است.
• رازیانه: سنتی برای کاهش گرفتگی و نفخ؛ شواهد علمی آن محدودتر از زنجبیل است.
• پرهیز از محرک‌ها: غذاهای چرب، تند و سرخ‌کردنی، کافئین زیاد، الکل و نوشابه گازدار.

برای رفع حالت تهوع پریودی چی بخوریم؟

پیشنهاد می‌کنیم برای رفع حالت تهوع در پریودیی غذاهای سبک و فیبردار از جمله برنج، موز، سیب، تست، ماست، سوپ ساده، سبزیجات پخته، پروتئین‌های کم‌چرب مثل مرغ آب‌پز را در رژیم غذایی خود قرار دهید و در طول روز مصرف نمایید و از غذاهای چرب و شیرین‌های سنگین فعلاً دوری کنید.

درمان خانگی حالت تهوع در پریودی در یک نگاه

گرما + زنجبیل + وعده‌های کوچک + آب + استراحت. این ترکیب برای تهوع خفیف تا متوسط معمولاً کفایت می‌کند و اگر تهوع شدید یا استفراغ مداوم دارید، درمان خانگی کافی نیست و باید برای بررسی‌های بیشتر و دقیق‌تر به پزشک مراجعه نمایید.

قرص برای حالت تهوع پریودی

انتخاب قرص برای حالت تهوع پریودی به علت و شدت تهوع و استفراغ بستگی دارد:

• استامینوفن برای تسکین درد تاثیرگذار است اما اثر ضدپروستاگلاندینی ندارد.
• داروهای ضدتهوع (مانند متوکلوپرامید یا دیمن‌هیدرینات) فقط با تجویز یا مشورت پزشک/داروساز، مخصوصاً در موارد شدید مصرف شوند.
• قرص ضدبارداری هورمونی: با نازک‌کردن پوشش رحم، پروستاگلاندین را کم می‌کند و در بسیاری افراد دردها و تهوع پریود را کاهش می‌دهد؛ ولی خودش در ماه‌های اول می‌تواند باعث تهوع شود و باید با مشورت پزشک انتخاب کنید.
• ضدالتهاب‌ها (مانند ایبوپروفن یا مفنامیک‌اسید): چرا که پروستاگلاندین را کاهش می‌دهند، هم درد و هم تهوعِ ناشی از آن را کم می‌کنند. حتماً همراه غذا مصرف نمایید، زیرا روی معده خالی خودشان می‌توانند منجر به تهوع شوند. افراد با زخم معده، آسم حساس به NSAID یا مشکل کلیه باید مشورت نمایند.

مسکن‌ها را بیش از دوز توصیه‌شده روی برچسب یا پزشک مصرف ننمایید.

پیشگیری از حالت تهوع در پریود

برای پیشگیری از حالت تهوع در پریود می‌توانید از اقدامات زیر کمک بگیرید:

• خواب و ورزش منظم داشته باشید.
• آب کافی بنوشید و کافئین، الکل و نمک را محدود کنید.
• مصرف آهن و بررسی کم‌خونی اگر خونریزی سنگین دارید.
• از چند روز قبل پریود، غذا را منظم و کم‌حجم بخورید و قند خون را ثابت نگه دارید.
• اگر هر ماه دردهای شدید دارید، با پزشک درباره درمان زمینه‌ای (مثل ضدالتهاب پیشگیرانه یا درمان هورمونی) صحبت کنید.

چه زمانی برای حالت تهوع پریود باید به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت مواجه شدن با هر یک از موارد زیر بهتر است به پزشک مراجعه نمایید.

• احتمال بارداری
• خونریزی بسیار سنگین
• تهوع و استفراغ شدید یا مداوم
• تب، لرز، سرگیجه شدید یا غش
• درد شدید، ناگهانی یا یک‌طرفه شکم
• تهوع که با گذشت پریود تمام نمی‌شود
• بدترشدن ناگهانی نسبت به الگوی همیشگی

حالت تهوع در زنان؛ علل عمومی

اگر تهوع شما فقط مربوط به پریود نیست، علت حالت تهوع در زنان و دلایل حالت تهوع در سایر شرایط شامل بارداری، یائسگی و تغییرات هورمونی آن، کم‌خونی، میگرن، مشکلات گوارشی (رفلاکس، گاستریت، یبوست)، عفونت ادراری، مصرف داروها، اضطراب، کم‌کاری یا پرکاری تیروئید و کم‌آبی می‌شود. علت حالت تهوع مداوم و درمان حالت تهوع به همین علت‌ها بستگی دارد و تهوع طولانی‌ مدت بدون دلیل روشن حتماً باید توسط پزشک بررسی شود.

سرگیجه و حالت تهوع و علت سرگیجه و حالت تهوع ناگهانی خارج از پریود هم می‌تواند از افت فشار، مشکلات گوش داخلی (مثل ورتیگو)، میگرن، کم‌خونی یا کم‌آبی باشد. سرگیجه ناگهانی همراه با ضعف یک‌طرفه، اختلال گفتار یا سردرد شدید اورژانسی نشات بگیرد.