کاپ قاعدگی چیست؟معایب و عوارض استفاده از آن

در پاسخ به سوال کاپ قاعدگی برای چیست؟ باید بگوییم که کاپ قاعدگی یک فنجان سیلیکونی نرم است که برای جلوگیری از نشتی خونریزی در زمان پریود استفاده می‌شود. این محصول به دلیل ظرفیت بالاتر نسبت به بسیاری از محصولات بهداشتی می‌تواند برای افراد دارای خونریزی متوسط تا شدید گزینه مناسبی محسوب شود.

همچنین کاپ قاعدگی ظرفیت بالایی برای جمع‌آوری خون قاعدگی دارد، به همین منظور در ادامه این مقاله از تافته قصد داریم شما را با کاپ قاعدگی و عوارض استفاده از آن بیشتر آشنا کنیم، پس با ما همراه باشید.

کاپ قاعدگی چیست؟

کاپ قاعدگی که با نام فنجان پریودی نیز شناخته می‌شود، وسیله بهداشتی و انعطاف پذیری است که برای جمع آوری خون قاعدگی در طول دوره پریودی مورداستفاده قرار می‌گیرد. این کاپ‌ها معمولاً از مواد سیلیکونی یا لاتکس پزشکی به شکل یک فنجان کوچک تولید می‌شوند که بر خلاف نوار بهداشتی و تامپون که خون را جذب خود می‌کنند، کاپ پریودی خون را در خود جمع می‌کند. این محصول از قابلیت استفاده مجدد برخوردار است که این ویژگی موجب شده کاپ قاعدگی جایگزین مناسبی برای محصولات یکبار مصرف باشد و بین خانم‌ها محبوبیت زیادی پیدا کند.

انواع کاپ قاعدگی

از آنجایی که کاپ‌های قاعدگی بسیار متنوع هستند، آن‌ها را بر اساس دو معیار سایز و شکل ظاهری می‌توان به دو دسته تقسیم‌بندی کرد که در ادامه آن‌ها را شرح می‌دهیم:

انواع کاپ قاعدگی از لحاظ شکل ظاهری

کاپ‌های پریودی از لحاظ شکل ظاهری نیز با یکدیگر تفاوت‌هایی دارند که بر اساس ظاهر می‌توان آن‌ها را طبق موارد زیر دسته‌بندی نمود:

• کاپ‌های قاعدگی به شکل V: دهانه این کاپ‌ها پهن است و قسمت انتهایی آن‌ها نازک‌تر می‌شود. این نوع از کاپ‌های قاعدگی مناسب خانم‌هایی است که دهانه رحم بلندتری دارند و برای آن‌ها انتخاب مناسبی به شمار می‌آید.
• کاپ‌های قاعدگی به شکل زنگوله: دهانه این کاپ‌ها پهن و قسمت انتهایی آنها گردتر می‌شود. این کاپ‌ها به یک زنگوله شباهت دارند و به شکل مناسبی داخل واژن قرار گرفته و سپس محکم می‌شوند.
• کاپ‌های قاعدگی پهن و کوتاه شکل: کاپ‌های پهن و کوتاه بیشتر مناسب خانم‌هایی است که دهانه رحم کوتاه‌تری دارند و به آن‌ها استفاده از این کاپ‌ها توصیه می‌شود. دهانه پهن با قطر و ارتفاع کوتاه از ویژگی‌های مهم این محصول است.

انواع کاپ قاعدگی از لحاظ اندازه|سایز کاپ قاعدگی

کاپ‌های قاعدگی از نظر اندازه با یکدیگر متفاوت هستند و انتخاب اندازه و سایز صحیح کاپ‌های پریودی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است؛ زیرا این محصول می‌تواند برای چندین سال و به شکل مداوم مورد استفاده قرار بگیرد. این کاپ‌ها در سه سایز؛ کاپ‌های کوچک (S)، کاپ‌های متوسط (M) و کاپ‌های قاعدگی بزرگ (L) موجود هستند که در حال حاضر کاپ‌های قاعدگی توسط برندهای مختلف در ۲ سایز و مدل متفاوت تولید و عرضه می‌شوند که به شرح زیر است:

• مدل یا سایز یک که ظرفیت ۲۰ میلی‌لیتری دارد و بیشتر مناسب زنان زیر ۳۰ سال است که شدت خونریزی آنها کمتر است و یا تاکنون زایمانی انجام نداده‌اند.
• مدل یا سایز ۲ که ظرفیت ۳۰ میلی‌لیتری دارد و به زنان بالای ۳۰ سال که تجربه بارداری و زایمان داشته‌اند، توصیه می‌شود.

طرز استفاده کاپ قاعدگی|نحوه استفاده از کاپ قاعدگی

کاپ پریودی دقیقا برعکس تامپون و نوار بهداشتی عمل می‌کند. در واقع، این محصول، به جای جذب ترشحات قاعدگی، آن را جمع آوری می‌کند. روش استفاده از کاپ قاعدگی، مربوط به قبل از آغاز خونریزی می‌شود که شما باید فنجان قاعدگی را به خوبی تمیز و ضدعفونی کنید و سپس آن را محکم تا کرده و مانند تامپون بدون اپلیکاتور، آن را وارد واژن کنید.

اگر این مراحل را به طور صحیح انجام دهید، وجود کاپ قاعدگی را احساس نمی‌کنید و هیچ احساس دردی به شما نمی‌دهد. دقیقا مانند گذاشتن رینگ ضدبارداری یا دیاگرام است. کاپ در واژن باز می‌شود و به دیواره‌ها تکیه می‌دهد. با این کار، یک سد برای جلوگیری از نشت ترشحات پریود، شکل می‌گیرد. حالا، با شروع خونریزی، خون به داخل فنجان پریودی چکیده و در آنجا جمع آوری می‌شود.

برخی از کاپ‌های قاعدگی یک‌بار مصرف هستند و شما پس از هر بار استفاده، باید آن را دور بیندازید. اما بسیاری دیگر از کاپ‌ها، قابل استفاده برای مدت‌های طولانی‌تری هستند. برای استفاده از این کاپ‌ها، باید پس از هر بار تخلیه خون، آن را با آب و صابون بشویید. همچنین، پس از پایان هر پریود، آن را به کمک آب جوش استریل کرده و برای پریود بعدی آماده بگذارید. برای خارج کردن کاپ، تنها کافی است که پایه ان را به سمت پایین کشیده و سپس، بدنه کاپ را کمی فشار دهید.

کاپ قاعدگی برای باکره ها|کاپ قاعدگی برای دختر

در حال حاضر برای بسیاری از دختران سؤال پیش می‌آید که کاپ قاعدگی برای باکره ها ضرر داره؟ آیا استفاده از کاپ قاعدگی برای دختران باکره، باعث از دست دادن باکرگی می‌شود؟ در پاسخ به این سؤالات باید بگوییم که استفاده از کاپ قاعدگی لزوماً منجر به از بین رفتن پرده بکارت نمی‌شود، اما با توجه به نوع پرده و نحوه استفاده ممکن است تغییراتی در پرده ایجاد کند؛ بنابراین دختران باکره نیز می‌توانند از سن 15 سالگی به بعد به طور دلخواه از این محصول استفاده کنند، اما نیاز به دقت و آگاهی بیشتری نسبت به فنجان قاعدگی دارند.

نحوه شستشو کاپ قاعدگی

فنجان قاعدگی یک محصول بهداشتی و قابل استفاده مجدد است که در دوران پریودی مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای حفظ بهداشت و جلوگیری از عفونت، نحوه صحیح شستشو و نگهداری آن از اهمیت بالایی برخوردار است. در ادامه شما را با نحوه صحیح شست و شو کاپ پریودی آشنا می‌کنیم، همراه ما باشید.

شستشو روزانه فنجان پریودی

ابتدا مهم‌ترین نکته‌ای که باید به خاطر بسپارید این است که، هر زمان می‌خواهید کاپ قاعدگی را لمس کنید، حتماً دست‌های خود را با آب و صابون بشویید تا خطر عفونت را کاهش دهید. سپس کاپ را از واژن خود خارج کرده و محتویات آن را در توالت خالی کنید. برای جلوگیری از ایجاد لکه، می‌توانید فنجان پریودی را ابتدا با آب سرد بشویید، سپس برای ضدعفونی کردن آن را با آب گرم آبکشی کنید. ترجیحاً از آب داغ استفاده نکنید؛ چرا که ممکن است به کاپ آسیب برساند.

برای شستن کاپ می‌توانید از صابون ملایم بدون عطر نیز استفاده کنید، اما این کار ضروری نیست و تنها برخی از افراد این کار را انجام می‌دهند. لازم است بدانید که از شوینده‌های قوی، سفیدکننده‌ها و مواد شیمیایی دیگر نباید برای شستشو کاپ‌ها استفاده کنید. پس از اینکه کاپ پریودی خود را شستید، آن را به طور کامل خشک کنید و برای این کار از یک حوله تمیز و نرم می‌توانید کمک بگیرید.

اگر در محیطی هستید که به آب دسترسی ندارید، شما می‌توانید فنجان خود را با دستمال توالت پاک کرده و یا با یک بطری آب تنها داخل آن را بشویید.

نحوه ضدعفونی کردن کاپ قاعدگی

شما باید فنجان قاعدگی خود را پس از هر دوره پریودی به طور کامل ضدعفونی کنید. روش‌های متنوعی مانند جوشاندن برای ضدعفونی کردن کاپ پریودی وجود دارد که در ادامه به توضیح برخی از آنها خواهیم پرداخت، همراه ما باشید.

1. ابتدا یک قابلمه تمیز را پر آب کنید و روی اجاق بجوشانید. (ترجیحاً بهتر است از آب تصفیه شده برای این کار استفاده کنید.)
2. سپس کاپ را به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در آب جوش قرار دهید. (مواظب باشید که کاپ با کف یا دو طرف قابلمه تماس نداشته باشد تا ذوب نشود.)
3. پس از گذشت ۱۵ دقیقه، فنجان را با استفاده از یک انبر یا قاشق تمیز از آب خارج کرده و روی یک حوله یا دستمال تمیز قرار دهید و صبر کنید تا خشک شود.

برخی از شرکت‌های تولیدکننده فنجان پریودی، قرص‌های مخصوص ضدعفونی کننده کاپ‌های قاعدگی را تولید می‌کنند که شما می‌توانید با تهیه این قرص‌ها مطابق دستورالعمل گفته شده کنار محصول، کاپ خود را در محلول قرص و آب به مدت زمان مشخص قرار داده و شستشو دهید.

معایب کاپ قاعدگی (فنجان قاعدگی)

این محصول برخی از ریسک‌ها را به وجود می‌آورد که شامل معایب آن می‌شوند.

عکس کاپ قاعدگی|معایب کاپ قاعدگی

تحریک واژن

نتیجه یک تحقیق در سال ۲۰۱۱، نشان داد که مصرف کنندگان کاپ پریودی در مقایسه با مصرف کنندگان تامپون، بیشتر دچار تحریک واژن می‌شوند. شاید در بارهای اول استفاده از این محصول، بروز تحریک واژن کاملا طبیعی باشد و به مرور زمان، رفع شود ولی برای جلوگیری از این اتفاق، باید نکات بهداشتی را به خوبی رعایت کنید. قبل از استفاده از کاپ، حتما دست‌های خود را به خوبی بشوید و کاپ را بعد از هر بار تخلیه، به خوبی تمیز کنید.

دشواری در یافتن سایز مناسب کاپ

کاپ‌های قاعدگی دارای سایز مختلفی هستند که بر اساس سن، میزان خونریزی و زایمان طبقه بندی شده‌اند. شما برای یافتن سایز مناسب خود، باید تمام این موارد را در نظر بگیرید. شاید پیدا کردن سایز مناسب برای خانم‌هایی که دچار افتادگی رحم هستند یا رحم آنها کج یا دهانه آن پایین است، سخت باشد. با آزمون و خطا می‌توانید سایز مناسب کاپ پریودی خود را پیدا کنید.

سخت بودن خروج کاپ از واژن

شاید وارد کردن کاپ برای شما راحت باشد؛ ولی با خارج کردن آن مشکل داشته باشید. برای این‌ کار، باید در حالت نشسته یا خمیده، از عضلات کف لگن خود برای بیرون آوردن کاپ استفاده کنید. پایه کاپ را پیدا کرده و آن را بگیرید. حالا، بدنه را فشار دهید و آن را به آرامی خارج کنید. این کار را به طور انجام دهید که خون داخل کاپ، بیرون نریزد.

حتما کاپ پریودی را پس از خارج کردن، در سینک دستشویی بشوید و خشک کنید، سپس می‌توانید آن را مجددا در واژن قرار دهید و از آن استفاده کنید.

تداخل کاپ قاعدگی با IUD

برخی از متخصصان، استفاده همزمان از کاپ قاعدگی و IUD (دستگاه داخل رحمی) را توصیه نمی‌کنند؛ چرا که ممکن است کاپ قاعدگی نخ IUD را حرکت داده و آن را خارج کند. البته، طبق تحقیقات انجام شده، احتمال افزایش خطر جابه‌جایی یا خروج IUD را هنگام استفاده از کاپ قاعدگی وجود دارد؛ بنابراین بهتر است که قبل از استفاده، با پزشک خود مشورت کنید.

پیشنهاد مطالعه: راهنمای انتخاب نوار بهداشتی مناسب

نحوه دستشویی رفتن با کاپ قاعدگی

بهتر است هیچ نگرانی راجع به این موضوع نداشته باشید، چرا که دستشویی رفتن با کاپ قاعدگی کاملاً ساده و بدون دردسر می‌باشد، به طوری که حتی نیازی نیست کاپ پریودی را خارج کنید، زیرا این محصول ارتباطی با مجرای ادرار یا مقعد ندارد. در برخی موارد به دلیل نزدیکی مجرای ادرار به واژن، ممکن است کمی فشار روی کاپ احساس کنید یا تخلیه ادرار کمی آهسته‌تر باشد که این موضوع خیلی حائز اهمیت نمی‌باشد. فقط فراموش نکنید بهداشت دست‌ها هنگام لمس یا تنظیم کاپ پس از دستشویی رفتن را رعایت کنید.

مزایای استفاده از کاپ قاعدگی

در ادامه شما را با برخی از مزایای کاپ قاعدگی آشنا می‌کنیم:

1.  ظرفیت بیشتر
2. اقتصادی بودن
3. کاهش تولید زباله
4. سازگاری با محیط زیست
5. امکان استفاده طولانی تر

عوارض استفاده از کاپ قاعدگی

همانطور که می‌دانید کاپ‌های قاعدگی جایگزین محبوب و پرطرفداری برای نوار بهداشتی و تامپون هستند که مزیت‌هایی از جمله: هزینه مقرون به صرفه، سازگاری با محیط زیست، راحتی و ظرافت بیشتر و… دارا است؛ اما با این حال همانند سایر محصولات معایبی نیز دارد که نمی‌توان از آن‌ها چشم‌پوشی کرد.

• احساس درد یا ناراحتی واژن: تعدادی از خانوم‌ها ابتدای استفاده از کاپ‌های قاعدگی احساس ناراحتی و درد می‌کنند.
• خشکی یا زخم واژن: برخی ممکن است احساس تحریک، زخم، خشکی در ناحیه واژن داشته باشند.
• واکنش‌های آلرژیک: در اغلب موارد برخی از زنان ممکن است به سیلیکون یا لاتکس‌های موجود در کاپ‌های پریودی واکنش آلرژیک نشان دهند.
• عفونت‌های واژینال: در صورت رعایت نکرده بهداشت احتمال ابتلا به عفونت‌های قارچی در دوران پریودی بیشتر است.
• سندرم شوک سمی (TSS): سندروم شوک توکسیک (Tss) هرچند که یک عارضه نادر و کمیاب اما بسیار جدی است که می‌تواند در اثر استفاده از کاپ‌های پریودی آلوده به وجود بیاید.

موارد منع استفاده از کاپ های پریودی

علاوه‌بر عوارض کاپ‌های قاعدگی که در بالا ذکر کردیم، استفاده از آن برای برخی از افراد کاملا ممنوع است. اگر جزء افرادی هستید که جویای حقیقت هستید و اطلاعات کافی در این زمینه ندارید و احتمال دارد که به مشکلات زیر مبتلا باشید، بهتر است قبل از خرید این محصول با تمام نکات لازم آن آشنا شوید تا با دقت بیشتری و مشورت با پزشک تصمیم بگیرید و برای خرید اقدام کنید.

1. اگر عفونت لگن یا واژن دارید، تا زمانی‌ که این مشکل برطرف نشود استفاده از کاپ‌های قاعدگی توصیه نمی‌شود.
2. اگر بیماری التهاب لگن (PID) دارید، امکان استفاده از کاپ‌های پریودی را بدون دستور پزشک ندارید.
3. افراد در صورت ابتلا به واژینیسموس، هنگام وارد و خارج‌ کردن کاپ به واژن ممکن است دچار درد شوند.
4. اگر با مشکل آندومتریوز دسته و پنجه نرم می‌کنید، بهتر است پیش از استفاده از کاپ قاعدگی با پزشک مشورت کنید، زیرا نه تنها هنگام ورود به واژن بلکه درطول دوران قاعدگی موجب افزایش درد شما می‌شود.
5. افرادی که زخم‌هایی در واژن یا دهانه رحم دارند، باید از فنجان‌های پریودی طبق دستور پزشک استفاده کنند.
6. اگر دچار افتادگی رحم یا مثانه شدید، حتما قبل از استفاده از کاپ‌های پریودی باید با پزشک خود مشورت کنید.

نکات مهم استفاده از کاپ قاعدگی

در هنگام شستشوی کاپ، می‌توانید آن را با آب سرد یا آب و مایع شوینده غیر معطر بشویید. پس از خشک کردن کاپ، مجددا قابل استفاده است. بهتر است که همیشه یک کاپ اضافه همراه خود داشته باشید. در صورتی که امکان شستشو کاپ قاعدگی را نداشتید، از کاپ اضافه استفاده کنید. پس از پایان دوره خونریزی، کاپ را به مدت ۵ الی ۱۰ دقیقه در آب جوش یا آب و سرکه قرار دهید تا به خوبی ضدعفونی شود. 

کاپ‌های قاعدگی بین ۱ تا ۵ سال قابل استفاده هستند و می‌توانید از آنها در طولانی مدت استفاده کنید. بهتر است که تخلیه کاپ پریودی، هر ۶ ساعت الی ۱۲ ساعت انجام شود. حتما یک‌بار قبل از خواب این تخلیه را انجام دهید تا از نشتی در هنگام خواب جلوگیری کنید.