عفونت قارچی واژن در بارداری

عفونت قارچی واژن در بارداری که به نام‌های کاندیدیازیس ولوواژینال و مونیلیازیس نیز شناخته می‌شود، از جمله رایج‌ترین بیماری‌های زنان به ویژه در سه ماه دوم بارداری محسوب می‌شود. از جمله مخمرها یا قارچ‌هایی که موجب پدید آمدن این عفونت در واژن می‏شوند، می‌توان به کاندیدا آلبیکنس، کاندیدا گلابراتا، کاندیدا تروپیکالیس و… اشاره کرد که علائم گوناگونی همچون ترشحاتی سفید، لزج و بد بو را برای زنان باردار در پی دارد.

در این مقاله از سایت تافته علت شیوع بیشتر قارچ در بارداری، علائم، میزان خطر آن برای مادر و جنین، روش‌های تشخیص، درمان دارویی و خانگی را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

عفونت قارچی واژن در بارداری چیست؟

زمانی که رشد بیش ‌از حد قارچ‌هایی که به ‌طور طبیعی و در تعادل با باکتری‌های مفید در واژن حضور دارند، به هم بخورد، قارچ فرصت تکثیر بیش‌ازحد پیدا کرده و منجر به عفونت قارچی واژن در بارداری می‌شوند.

علت عفونت قارچی در بارداری

علت عفونت قارچی در بارداری عمدتاً به تغییرات هورمونی این دوره مربوط می‌شود:

• افزایش استروژن: در دوران بارداری سطح استروژن تا حد زیادی افزایش می‌یابد و واژن را وادار به تولید گلیکوژن بیشتر می‌کند و شرایط مناسبی برای تغذیه و تکثیر قارچ‌های موجود در واژن فراهم می‌شود.
• تقویت چسبندگی قارچ: افزایش میزان استروژن می‌تواند افزایش رشد قارچ‌ها و تقویت چسبندگی قارچ به دیواره واژن را به همراه داشته باشد.
• مصرف آنتی‌بیوتیک: استفاده مداوم از آنتی‌بیوتیک در دوران بارداری علاوه بر نابودی باکتری‌های بیماری‌زا، موجب از بین رفتن باکتری‌های مفید موجود در واژن نیز می‌شود.
• ضعف سیستم ایمنی: ضعف ایمنی بدن و مثبت بودن HIV یا بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت بارداری نیز می‌تواند احتمال رشد سریع قارچ‌ها و عفونت قارچی واژن در زمان حاملگی را دوچندان نماید.

علائم عفونت قارچی واژن در بارداری

علائم عفونت قارچی واژن در بارداری با علائم این عفونت در حالت غیر باردار شباهت دارد، اما به دلیل حساسیت بیشتر بدن در این دوره، ممکن است آزاردهنده‌تر به نظر بیاید.

1. بوی نامطبوع
2. سوزش هنگام ادرار کردن
3. قرمزی و التهاب اطراف واژن
4. خارش و تورم در لب‌های واژن
5. درد یا ناراحتی در هنگام رابطه جنسی
6. ترشحات سبز یا زرد در موارد پیچیده‌تر
7. ترشحات سفیدرنگ، غلیظ و شبیه پنیر (که گاهی با عنوان عفونت پنیری در بارداری نیز شناخته می‌شود.

آیا عفونت قارچی در بارداری خطرناک است؟

در پاسخ به سوال عفونت قارچی در بارداری خطرناکه یا نه؟ باید بگوییم که در اکثر موارد جواب منفی است و به طور کلی عفونت قارچی واژن خطر غیر قابل درمانی برای جنین ندارد، اما بی‌توجهی به درمان آن می‌تواند عوارضی به همراه داشته باشد:

• عوارض عفونت قارچی در بارداری شامل تشدید التهاب، گسترش عفونت به مجاری ادراری، و ناراحتی مداوم می‌شود.
• در صورت برخورد سر نوزاد با عفونت قارچی واژن، عفونتی به نام برفک دهان در دهان نوزاد و بیماری‌های پوستی به صورت رگه‌های سفید رنگ در اطراف، زبان و سقف دهان نوزاد به وجود می‌آید که به راحتی قابل درمان است.
• تأخیر طولانی در درمان، احتمال عفونت به دستگاه ادراری-تناسلی را بیشتر می‌کند.

آیا عفونت قارچی روی باروری تأثیر دارد؟

یکی دیگر از سوالات رایج بانوان این است که آیا با وجود عفونت قارچی می‌شه باردار شد؟ عفونت قارچی واژن پیش از حاملگی سطح PH مناسب واژن را تغییر می‌دهد و محیطی غیر ایمن برای اسپرم‌ها به وجود می‌آورد. در نتیجه تحرک اسپرم‌ها و احتمال صورت گرفتن لقاح کاهش پیدا کرده و احتمال ناباروری افزایش می‌یابد. به همین دلیل به شما توصیه می‌کنیم پیش از اقدام برای بارداری، عفونت قارچی درمان و برطرف کنید.

روش تشخیص عفونت قارچی واژن در بارداری

در صورت بروز هر یک از عوارض عفونت قارچی واژن در بارداری در اسرع وقت به پزشک متخصص زنان و زایمان مراجعه نمایید تا پزشک با بررسی‌های مربوطه نتیجه نهایی را اعلام کند.

1. نمونه‌برداری از ترشحات واژن با سواب
2. بررسی علائم و سابقه پزشکی توسط پزشک
3. بررسی نمونه زیر میکروسکوپ برای تعیین وجود و نوع قارچ

روش‌های پیشگیری از عفونت قارچی واژن در بارداری

با انجام روش‌های پیشگیری از عفونت قارچی واژن، می‌توانید احتمال بروز این عفونت را در دوران حاملگی کاهش دهید.

• کاهش مصرف شکر و تغذیه مناسب
• نوشیدن آب کافی برای هیدراته ماندن بدن
• تعویض سریع لباس‌ها و مایوهای خیس یا عرق‌کرده
• مدیریت استرس با ورزش سبک، خواب کافی و مدیتیشن
• کنترل قند خون، به‌ویژه در صورت ابتلا به دیابت بارداری
• استفاده از کاندوم برای کاهش خطر انتقال عفونت‌های دیگر
• خشک‌کردن ناحیه تناسلی از جلو به عقب پس از حمام یا دستشویی
• پرهیز از دوش واژینال، اسپری‌های بهداشتی، حمام داغ طولانی و جکوزی
• پوشیدن لباس زیر و لباس‌های نخی و گشاد به‌جای پارچه‌های مصنوعی و تنگ

درمان دارویی عفونت قارچی در بارداری

درمان عفونت قارچی در بارداری باید زیر نظر پزشک باشد، چرا که مصرف تمامی پمادها و داروها در دوران حاملگی مجاز نیست.

1. در صورت مشاهده هرگونه واکنش یا عارضه جانبی باید فوراً به پزشک اطلاع دهید.
2. بهتر است داروها را شب هنگام و در حالت درازکش مصرف کرده تا از نشت آن‌ها جلوگیری کنید.
3. دوره درمان موضعی معمولاً حداقل ۷ روز است و نباید پیش از پایان دوره تجویزشده، حتی با بهبود علائم، قطع کنید.
4. داروهای خوراکی (مانند قرص فلوکونازول) در دوران بارداری معمولاً توصیه نمی‌شوند، مگر اینکه در موارد خاص و با صلاح دید پزشک از آنها استفاده کنید.
5. قرص یا شیاف عفونت واژن در بارداری معمولاً به‌صورت موضعی و از گروه آزول (مانند کلوتریمازول) تجویز می‌شود که از ایمنی نسبی بیشتری در بارداری برخوردار است.

درمان خانگی عفونت قارچی واژن در بارداری

اگر به ‌دنبال درمان خانگی عفونت در بارداری یا درمان خانگی عفونت واژن در بارداری هستید، باید بدانید که در دوران بارداری، حتی روش‌های به‌ ظاهر طبیعی باید با توصیه پزشک انجام شود.

• رعایت کامل بهداشت فردی و خشک نگه‌داشتن ناحیه تناسلی
• استفاده از لباس زیر نخی و گشاد به‌جای پارچه‌های مصنوعی و تنگ
• مصرف خوراکی ماست ساده و پروبیوتیک‌دار برای حمایت از تعادل باکتریایی بدن

روش‌هایی که نیاز به احتیاط جدی‌تر دارند:

روش‌هایی مانند دوش سرکه سیب، وارد کردن سیر یا جوش شیرین به داخل واژن، که گاهی در برخی منابع به ‌عنوان درمان خانگی عفونت قارچی گفته می‌شود، در دوران بارداری توصیه نمی‌شوند، مگر اینکه تأیید صریح پزشک را داشته باشید.

به طور کلی خود درمانی عفونت قارچی واژن در هنگام بارداری توصیه نمی‌شود و هرگونه اقدام خانگی با توصیه پزشک معمولا مشکلی ایجاد نخواهد کرد.

باردارم و عفونت دارم؛ چه‌کار کنم؟

اگر در دوران بارداری متوجه علائم عفونت قارچی شدید، بهتر است پیش از انجام هر کاری (تشخیص یا درمان خودسرانه) به پزشک متخصص زنان و زایمان مراجعه نمایید، چرا که درمان یا استفاده از داروهای نامناسب می‌تواند روند بهبودی را طولانی‌تر کند و موجب افزایش احتمال عود عفونت شود.

چه زمانی برای عفونت قارچی واژن در بارداری باید به پزشک مراجعه کرد؟

مراجعه سریع به پزشک در موارد زیر ضروری است:

1. تب، لرز یا درد شدید لگن همراه با ترشحات
2. تشدید علائم پس از شروع درمان خانگی یا دارویی
3. بازگشت مجدد عفونت پس از پایان یک دوره درمان
4. عدم بهبود علائم پس از اتمام دوره درمانی تجویزشده

سخن پایانی

ابتلا به عفونت قارچی واژن یکی از مشکلات شایع در دوران بارداری به شمار می‌آید که از رشد و تکثیر بیش از حد قارچ‌های موجود در واژن نشات می‌گیرد. این عفونت دلایل گوناگونی دارد و عوارضی همچون التهاب، سوزش، خارش و ترشحات بد بو را در پی دارد. مصرف داروها برای رفع عفونت قارچی در بارداری نباید بدون مشورت پزشک انجام شود. درمان این عفونت در زنان باردار باید در اسرع وقت صورت بگیرد تا در حین زایمان مشکلی برای نوزاد به وجود نیاید.