خارش واژن و لبه‌های بیرونی؛ علت‌، علائم و بهترین درمان‌های خانگی

خارش یا تحریک هر نقطه‌ای از بدن می‌تواند آزاردهنده باشد، به خصوص وقتی این اتفاق برای ناحیه‌های حساس بدن مانند واژن، لبه‌ها، کلیتوریس، ورودی و بخش‌های دیگر رخ دهد. (دارم میمیرم از خارش واژن!)، (برای خارش واژن چی خوبه؟) و (برای خارش واژن چی‌کار کنیم؟) پرتکرارترین جملاتی هستند که بانوان در این وضعیت تکرار کرده و به دنبال راه‌حلی برای آنها هستند.

خارش واژن گاهی خودبه‌خود و با درمان‌های خانگی برطرف می‌شود،‌ اما با این‌ وجود تداوم خارش واژن نشانه‌ای از عفونت‌های واژن، بیماری‌های مقاربتی، حساسیت‌ها، بیماری‌های پوستی، شپش واژن یا حتی پسا قاعدگی است که باید آن را پیگیری کرد. در این مقاله از تافته ابتدا علت ایجاد خارش در ناحیه واژن، خارش لبه های بیرونی واژن نشانه چیست را به طور مفصل مورد بررسی قرار می‌دهیم و سپس راهکارهای درمانی عارضه را بیان می‌کنیم.

خارش واژن چیست؟

به احساس تحریک، سوزش یا تمایل مداوم به خاراندن ناحیه واژن و اطراف آن را خارش واژن می‌گویند که گاهی این مشکل به دلیل حساسیت به مواد شوینده یا محصولات بهداشتی به وجود می‌آید. در بعضی از مواقع، این خارش به خصوص اگر با ترشحات واژن همراه باشد ممکن است نشانه‌ای از عفونت قارچی یا باکتری‌های باشد. در صورتی که این خارش با سوزش واژن یا درد در هنگام رابطه جنسی همراه باشد، احتمالاً باید به درمان‌های پزشکی نیاز داشته باشید. علاوه بر موارد ذکر شده خشکی واژن، زگیل تناسلی، شقاق واژن و آلرژی یا التهاب پوستی می‌تواند از دلایل خارش واژن باشد.

علت ایجاد خارش واژن چیست؟

در ادامه دلایل ایجاد خارش واژن را به طور کامل مورد بررسی قرار می‌دهیم:

علت	علائم
حساسیت پوستی	سوزش و قرمزی
عفونت قارچی	ترشحات سفید پنیری
بیماری مقاربتی	زخم یا ترشحات غیرطبیعی
واژینوز باکتریایی	بوی ماهی
یائسگی	خشکی واژن

حساسیت و تحریکات پوستی

استفاده مداوم از دوش واژینال، دستمال توالت معطر، کاندوم لاتکس، صابون‌های عطری، پماد و ژل بهداشتی می‌تواند با حساسیت و آلرژی همراه باشد.

عفونت قارچی (کاندیدیازیس)

با بهم‌ خوردن تعادل طبیعی قارچ‌ها و باکتری‌های موجود در واژن این قارچ رشد می‌کند. خارش شدید، ترشحات سفید و پنیری شکل، سوزش، قرمزی و درد هنگام رابطه جنسی از جمله علائم این عفونت هستند. مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها، بارداری، دیابت، تغییرات هورمونی قبل از قاعدگی و ضعف سیستم ایمنی خطر ابتلا به این عفونت را افزایش می‌دهند.

برای کسب اطلاعات بیشتر به شما پیشنهاد می‌کنیم مقاله مربوط به عفونت قارچی واژن در بارداری را مطالعه نمایید.

واژینوز باکتریایی

در صورت رشد باکتری‌های نامناسب برای این قسمت از بدن و عوامل دیگری مانند التهاب، سوزش، ترشح و بوی مانند ماهی، باید راه‌هایی را برای رفع آن پیدا کرد؛ زیرا عفونت کمترین عارضه‌ای است که بانوان در این شرایط به آن دچار می‌شوند.

عفونت تریکومونایی

عفونت تریکومونایی یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مقاربتی است. بر اساس مطالعات انجام شده سالانه حدود 3.7 میلیون نفر در کشور آمریکا به این بیماری مبتلا می‌شوند. علائم این عفونت شامل بوی بد واژن، ترشحات سبز یا زردرنگ، لکه بینی یا خونریزی، تکرر ادرار و خارش است. بانوان علائم این بیماری را حدود 5 تا 28 روز بعد از ابتلا مشاهده می‌کنند. همچنین برخی بانوان هیچ علائمی را تجربه نمی‌کنند.

بیماری‌های آمیزشی

شایع‌ترین بیماری‌های آمیزشی مانند کلامیدیا، هرپس تناسلی، زگیل تناسلی، گونورآ یا سوزاک و تریکومونیازیس می‌توانند منجر به ایجاد حس خارش در واژن شوند.

شپش تناسلی

حشره عانه از طریق تماس جنسی یا تماس نزدیک با فرد آلوده، از طریق وسایل شخصی آلوده؛ مانند لباس زیر، ملحفه و حوله به افراد قابل‌ انتقال است. خارش، قرمزی و التهاب در ناحیه تناسلی از علائم شایع آلودگی به شپش عانه است.

یائسگی

کاهش تولید استروژن در بدن منجر به نازک‌تر شدن دیواره‌های واژن نسبت به گذشته و خشک شدن آن‌ها می‌شود و زنانی که شیر می‌دهند نیز گاهی اوقات به مشکل نازک شدن دیواره‌های رحم گرفتار می‌شوند. برای کسب اطلاعات بیشتر راجع به دوران یائسگی به شما پیشنهاد می‌کنیم مقاله مربوط به سن شروع و اولین علامت یائسگی را مطالعه نمایید.

علل کمتر شایع خارش واژن

در ادامه با تعدادی از دلایل خارش واژن آشنا می‌شویم که برخی از آنها نادر و برخی دیگر کمتر اتفاق می‌افتند:

1. اپلاسیون: شیو یا اپیلاسیون ناحیه تناسلی با تحریک پوست و خارش این ناحیه همراه است.
2. لیکن اسکلروز: لیکن اسکلروز لکه‌هایی سفید رنگ روی پوست، به خصوص در اطراف واژن ایجاد می‌‌کند و گاهی اوقات آثارشان روی این ناحیه دائمی است.
3. پرتو درمانی و سرطان ولوو: ابتلا به این سرطان موجب خارش شدید و مداوم، تغییرات پوستی مانند ضخیم‌شدن و تغییر رنگ پوست ناحیه تناسلی، خونریزی و ترشحات غیرطبیعی می‌شود.

علت خارش واژن در شب چیست؟

در طول روز، حواس‌پرتی باعث می‌شود خارش کمتر احساس شود، اما شب قبل از خواب از لحاظ فیزیکی، دمای بدن کاهش می‌یابد و در این حالت خون بیشتری در پوست جریان می‌یابد و رطوبت خود را از دست می‌دهد و خشک شدن پوست موجب افزایش خارش می‌شود. علاوه بر آن، در صورتی که به شپش تناسلی مبتلا هستید، خارش در شب بیشتر می‌شود؛ زیرا در این زمان شپش‌ها فعال‌تر می‌شوند.

علت خارش واژن و ترشح سفید

خارش واژن همراه با ترشحات سفید اغلب به دلیل حساسیت به محصولات بهداشتی مانند ژل بهداشتی، صابون و غیره ایجاد می‌شود. با قطع مصرف این مواد خارش واژن متوقف می‌شود، اما اگر بهبود پیدا نکند یا بدتر شود ممکن است نشانه عفونت باشد. خارش واژن همراه با ترشحات سفید غلیظ می‌تواند نشانگر وجود یک عفونت قارچی باشد. از علائم رشد بیش از حد قارچ در واژن می‌توان به خارش و ترشحات غلیظ و سفید رنگ اشاره کرد که ممکن است بوی بد یا مخمری مانند نان خمیر ترش بدهد.

علت خارش واژن بدون ترشح

خارش واژن بدون ترشح می‌تواند ناشی از موارد زیر باشد:

• اگزما
• تعریق
• شپش
• موهای زائد
• زگیل تناسلی
• لیکن اسکلروزوس

خارش لبه‌های بیرونی واژن نشانه چیست؟

یکی از دلایل رایج خارش لبه‌های بیرونی واژن (لبه‌های واژن یا لابیا) حساسیت به صابون، محصولات بهداشتی معطر، پد بهداشتی و لباس‌های زیر غیر نخی است. درمان خارش بیرونی واژن معمولا با قطع مصرف مواد حساسیت زا شروع می‌شود.

گاهی ممکن است فقط ناحیه پرینه و دستگاه تناسلی خارجی، لبه‌های بزرگ و کوچک، خارش بگیرند که این خارش می‌تواند نشان دهنده عفونت قارچی سطحی، بیماری‌های پوستی و حساسیت‌های ناشی از واکنش شیمیایی یا حتی درماتیت تماسی باشد که هنوز به واژن و رحم نرسیده است.

نکته: توجه کنید در صورتی که در بالای واژن و نزدیک دهانه رحم احساس خارش داشتید، می‌تواند نشانه التهاب یا سرویسیت باشد.

خارش داخل واژن، در برابر خارش بیرونی

برخلاف خارش سطحی و بیرونی که بیشتر به حساسیت پوستی مربوط می‌شود، خارش داخل واژن معمولاً نشانه‌ای از عفونت قارچی، باکتریایی یا بیماری مقاربتی به شمار می‌رود که به بررسی‌های بیشتر و درمان دارویی نیاز دارد.

علت خارش واژن بعد از نزدیکی

برخی از دلایل رایج خارش بعد از رابطه شامل موارد زیر است:

1. تحریک فیزیکی: رابطه جنسی ممکن است به دلایل اصطکاک بیش از حد یا عدم استفاده از روان کننده‌های مناسب، باعث تحریک و خارش در ناحیه واژن شود.
2. عفونت‌های قارچی و باکتریایی: علائم عفونت قارچی و باکتریایی می‌تواند با رابطه جنسی تشدید شده و باعث سوزش و خارش واژن شوند.
3. حساسیت به محصولات جنسی: گاهی استفاده از کاندوم، مواد ضدعفونی کننده یا محصولات بهداشتی می‌تواند باعث واکنش‌های آلژیک و خارش شود.
4. خشکی واژن: اگر واژن به اندازه کافی مرطوب نباشد ممکن است پس از رابطه جنسی احساس خارش و سوزش کنید.
5. بیماری‌های مقاربتی: بعضی از بیماری‌های مقاربتی می‌توانند باعث خارش و ناراحتی هنگام رابطه شوند.
6. عدم تعادل ph: تغییر در میزان PH واژن به دلیل رابطه جنسی می‌تواند باعث رشد باکتری‌ها و قارچ‌ها و در نتیجه خارش واژن شود.

سوزش و خارش شدید واژن هنگام رابطه

اگر خارش با سوزش، قرمزی شدید یا درد هنگام رابطه جنسی مواجه شدید، باید بدانید که احتمال عفونت یا التهاب بیشتر است و باید توسط پزشک بررسی شود. اگر هر یک از این علائم شدیدتر یا طولانی شدن (به‌ویژه بیش از چند روز) ممکن است نشان‌دهنده مشکلی باشند که نباید نادیده گرفته شود.

خارش واژن در بارداری

خارش واژن در بارداری بسیار رایج است که می‌تواند ناشی از عوامل متعددی از جمله تغییرات هورمونی، عفونت‌های واژن یا تحریک پوست باشد. مراجعه به یک پزشک برای تعیین علت زمینه‌ای و دریافت درمان مناسب بسیار حائز اهمیت است.

علاوه بر دلایل شایع خارش واژن در دوران بارداری، نباید از دلایل غیر مرتبط با بارداری مانند سرطان‌ها، انواع بیماری‌های پوستی و عوامل خارجی غافل شد. همچنین لازم است بدانید که خارش واژن در دوران بارداری ربطی به جنسیت جنین ندارد.

خارش واژن در دختران و کودکان

خارش واژن در دختران، از جمله دختربچه‌ها، یک مشکل شایع است. این عارضه به دلایل مختلفی ایجاد می‌شود. در دختران بالغ، عفونت‌های باکتریایی یا قارچی، واکنش‌های آلرژیک به محصولات بهداشتی و عدم رعایت بهداشت از جمله عوامل اصلی هستند. درمان معمولاً شامل داروهای خوراکی و موضعی مانند کرم‌های آنتی‌بیوتیک یا ضدقارچ و داروهای آنتی‌هیستامین است که باید قبل از انجام آنها با پزشک مشورت نمایید. آموزش بهداشت شخصی نیز نقش مهمی در پیشگیری و درمان دارد.

خارش واژن در دوران قاعدگی (پریود)

خارش واژن در دوران پریود به دلایل مختلفی از جمله تغییرات هورمونی، حساسیت به نوار بهداشتی و یا عفونت‌های قارچی رخ می‌دهد. برای کاهش خارش، استفاده از نوار بهداشتی‌های بدون بو و ضد حساسیت و تعویض منظم آن هر 4 تا 6 ساعت توصیه می‌شود.

در چنین مواقعی از نوار بهداشتی‌هایی مانند نوار بهداشتی‌های مرغوب تافته استفاده نمایید که موجب افزایش خارش و تحریک واژن نشوند، همچنین پزشک در صورت لزوم مصرف داروهای ضد قارچ را توصیه می‌کند.

درمان خارش واژن؛ بررسی روش‌های درمانی

نحوه درمان خارش به علت زمینه‌ای آن بستگی دارد. پس از تشخیص این علت ممکن است پزشک یا چند روش از موارد زیر را تجویز کند:

• داروهای هورمونی
• داروهای استروئیدی
• آنتی بیوتیک یا ضد قارچ
• داروهای مسکن و ضد حساسیت

درمان خانگی خارش واژن

اغلب اوقات خارش واژن و التهاب به خودی خود درمان می‌شود. همچنین درمان خارش واژن خانگی به تسکین علائم کمک کننده خواهد بود. در ادامه چند راهکار ساده برای درمان خارش واژن خانگی را ارائه می‌دهیم:

1. استفاده از کمپرس سرد: استفاده از کمپرس سرد باعث بهبود موقتی خارش واژن می‌شود. این روش درمان موقت در شرایط اضطراری بسیار مفید است.
2. روغن نارگیل: خواص ضدالتهابی و مرطوب‌کنندگی این روغن می‌تواند خارش ناشی از خشکی یا تحریک پوست ناحیه تناسلی کاهش دهد.
3. گلاب: گلاب به دلیل داشتن آنتی‌اکسیدان و ویتامین C، می‌تواند در تسکین خارش و سوزش واژن تاثیرگذار باشد.
4. عسل: عسل طبیعی با خواص ضدباکتریایی خود موجب تسکین خارش واژن ناشی از برخی مشکلات پوستی مانند اگزما و حتی تا حدودی عفونت‌های قارچی می‌شود.
5. لباس زیر نخی: استفاده از لباس زیر نخی و تعویض مرتب آن تأثیر فوق‌العاده‌ای در کاهش خارش واژن دارد.
6. آلوورا: ژل آلوئه‌ورا با خواص تسکین‌دهنده‌اش، می‌تواند به کاهش خارش واژن ناشی از تحریکات پوستی کمک کند.

همچنین برخی از روش‌های خانگی برای تسکین خارش واژن شامل موارد زیر می‌باشد.

• حمام آب نمک
• ویتامین  c
• حمام سرکه سیب
• روغن درخت چای
• رعایت بهداشت واژن
• خودداری از دوش واژینال
• جلوگیری از خاراندن
• خودداری از رابطه جنسی
• استفاده از محصولات پروبیوتیک
• استفاده نکردن از محصولات بهداشتی معطر
• پرهیز از پوشیدن لباس‌های مرطوب و تنگ

آیا درمان فوری و سریع خارش واژن ممکن است؟

برای تسکین آنی خارش می‌توانید از کمپرس سرد یا اجتناب موقت از عوامل تحریک‌کننده استفاده کنید، اما درمان قطعی علت زمینه‌ای (عفونت، حساسیت یا بیماری زمینه‌ای) به تشخیص قطعی پزشک و زمان کافی برای اثرگذاری دارو نیاز دارد. به هیچ عنوان خوددرمانی سریع بدون تشخیص علت را توصیه نمی‌کنیم.

پماد و داروی درمان خارش واژن

روش‌های درمان خارش واژن بسیار متنوع هستند و با توجه به علت ایجاد این علامت تجویز می‌شوند.

پماد خارش واژن

معمولا پمادهای ضدقارچ برای عفونت قارچی، پمادهای استروئیدی (مانند کلوبتازول) برای التهاب شدید، و پمادهای ضدحساسیت برای واکنش‌های آلرژیک بر اساس علت خارش تجویز می‌شوند و برای انتخاب پماد مناسب حتما باید با پزشک خود مشورت نمایید، چرا که پماد نامناسب می‌تواند علائم را بدتر کند.

قرص خارش واژن

پزشک در مواردی که عفونت سیستمیک باشد یا پماد موضعی کافی نباشد، ممکن است قرص خوراکی ضدقارچ یا آنتی‌بیوتیک (مانند مترونیدازول برای واژینوز باکتریایی) تجویز کند.

داروهای رایج (مانند کلوتریمازول)

یکی از داروهای ضدقارچ رایج برای درمان عفونت قارچی واژن، کلوتریمازول است که هم به‌صورت پماد و هم قرص واژینال عرضه می‌شود و مصرف هر یک از این داروها، از جمله تعیین دوز و مدت مصرف، تنها باید طبق تجویز پزشک صورت گیرد.

چه زمانی برای خارش واژن باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورتی که سوزش و خارش بهبود نیافت و تشدید شد و با علائمی مانند خونریزی، تاول، تورم، درد هنگام رابطه جنسی یا ادرار، تغییر در ترشحات واژن همراه شد، حتماً برای تشخیص علت و درمان آن به پزشک مراجعه کنید، زیرا پزشک ممکن است با تجویز داروهای ضد قارچی یا داروهای خوراکی این مشکل را رفع کند.

سخن پایانی

خارش واژن دلایل متعددی از جمله حساسیت‌های ساده‌ پوستی تا عفونت‌ها و بیماری‌های زمینه‌ای دارد. در بسیاری از موارد خفیف با درمان‌های خانگی مانند گلاب، آلوئه‌ورا و روغن نارگیل می‌توانید خارش واژن را درمان کنید ، اما تداوم یا تشدید علائم باید حتماً توسط پزشک بررسی شود تا علت دقیق مشخص و درمان مناسبی برای شما تجویز شود.