جوش پریودی؛ دلایل، درمان و انواع جوش های قاعدگی

جوش‌های پریودی، جوش‌هایی هستند که به طور مکرر در یک یا دو هفته قبل از شروع عادت ماهیانه ظاهر می‌شوند و تقریبا اکثر بانوان تجربه ناخوشایند جوش‌های دوران قاعدگی را داشته‌اند، این جوش‌ها نه تنها روی زیبایی تاثیر می‌گذارند، بلکه اغلب با درد و التهاب همراه هستند و  این ضایعات پوستی می‌توانند برای بسیاری از زنان، به‌ویژه در سنین باروری، منشأ ناراحتی و خجالت باشند.

تغییرات هورمونی در بدن که باعث تولید بیش از حد چربی و مسدود شدن منافذ پوست می‌شوند، این جوش‌ها را به وجود می‌‌آورند، اما آیا راهی برای پیشگیری از این مشکل وجود دارد؟ در این مقاله از تافته، ما به بررسی عمیق علل، درمان‌ها و انواع مختلف جوش‌های پریودی می‌پردازیم و شما با ترفندهایی آشنا خواهید شد که به شما کمک می‌کند از شر این جوش‌ها خلاص شوید و پوستی سالم‌تر داشته باشید.

جوش پریودی چگونه است؟

جوش‌های قاعدگی که با عنوان آکنه‌های هورمونی نیز یاد می‌شوند، بخاطر نوسانات هورمونی در طول چرخه قاعدگی، مخصوصاً به دلیل افزایش هورمون آندروژن مانند تستوسترون رخ می‌دهد. البته لازم به ذکر است که بدانید، سطح استروژن در اوایل پریودی و سطح هورمون پروژسترون در بدن بالا می‌رود که قبل از شروع چرخه قاعدگی این دو هورمون در بدن کاهش می‌یابند و هورمون تستوسترون که یک هورمون مردانه است در بدن تولید می‌شود. کاهش این دو هورمون منجر به افزایش تولید سبوم (روغن) توسط غدد چربی پوست شود که می‌تواند منافذ پوست را مسدود کرده و منجر به التهاب و ایجاد جوش‌ها، به ویژه در قسمت پایین صورت، چانه و خط فک شود.

انواع جوش پریودی

جوش‌های پریودی می‌توانند به شکل‌های گوناگونی به وجود آیند که هر یک از آنها از ویژگی‌ها و شدت خاص خود برخوردار هستند. در ادامه انواع رایج جوش پریودی را مورد بررسی قرار می‌دهیم، همراه ما باشید.

جوش های سر سفید (Whiteheads)

یکی از رایج‌ترین انواع جوش‌های پریودی، جوش‌های سرسفید هستند که زیر پوست به وجود می‌آیند که با عنوان جوش‌های زیر پوستی نیز شناخته می‌شوند و معمولاً دردناک هستند. برای از بین بردن جوش‌های سر سفید دوران پریودی، به هیچ عنوان نباید به آنها دست بزنید و فشار بیاورید تا تخلیه شوند. این جوش‌ها نیز به دلیل انسداد فولیکول‌های مو ایجاد می‌شوند، با این تفاوت که این انسداد در زیر سطح پوست رخ می‌دهد و به ‌صورت برجستگی‌های کوچک و سفیدرنگ ظاهر می‌شوند.

جوش های سر سیاه (Blackheads)

یکی دیگر از انواع جوش‌های قاعدگی، جوش‌های سر سیاه هستند که بر خلاف جوش‌های سر سفید به خوبی قابل مشاهده بوده و چرکی نمی‌باشند که بر اساس واکنش اکسیژن با رنگ‌دانه‌های پوستی به رنگ سیاه تبدیل می‌شوند. این جوش‌ها به دلیل انسداد فولیکول‌های مو با چربی و سلول‌های مرده پوست ایجاد می‌شوند و به‌ صورت نقاط کوچک و تیره روی پوست ظاهر می‌شوند که معمولاً پس از اتمام دوران پریودی از بین می‌روند.

پاپول‌ها (Papules)

جوش‌های پاپول یکی از انواع جوش‌های پریودی محسوب می‌شوند که به رنگ پوست و گاهی به رنگ قرمز روی پوست به وجود می‌آیند که ممکن است تأثیر منفی بر روی زیبایی پوست داشته باشد و بانوان زیادی را درگیر خود کند که با شناخت عوامل ایجاد کننده جوش پاپول‌ها و راه‌های درمان آن می‌توان به راحتی آنها را از بین برد.

پوسچول (Pustules)

پوسچول‌ها از دیگر انواع جوش‌های دوران قاعدگی به شمار می‌روند که مشابه جوش‌های سر سفید، حالت چرکی دارند و اغلب به رنگ سفید می‌باشند. این نوع جوش‌ها، جوش‌های التهابی هستند که در اثر عفونی شدن منافذ بسته، به وجود می‌آیند. پوسچول‌ها ممکن است در برخی از موارد به صورت دسته‌ای ظاهر شوند که می‌توانند در اثر تغییرات هورمونی نیز ایجاد شوند.

ندول ها (Nodules)

ندول‌ها نیز از انواع جوش‌های دوران قاعدگی هستند که در اثر باکتری و در عمق منافذ پوست ایجاد می‌شوند که بسیار دردناک می‌باشند و به دلیل عفونی بودن، منجر به ایجاد آکنه می‌شوند. ندول‌ها جوش‌های دردناک و قابل تشخیصی هستند که به شکل برآمدگی به روی پوست مشاهده می‌شوند. لازم به ذکر است که بدانید، درمان‌های بدون نسخه برای از بین بردن انواع جوش‌های پریودی و روش‌های درمانی، در جوش‌های ندول تأثیری ندارند و برای از خارج کردن آنها باید به متخصص پوست مراجعه نمایید تا پزشک به صورت دستی آنها را از بین ببرد، همچنین تزریق استروئید می‌تواند برای از بین بردن این نوع جوش‌ها مؤثر باشد.

جوش‌های زیرپوستی (Cystic Acne)

جوش‌های زیرپوستی به عنوان شدیدترین نوع آکنه شناخته می‌شوند و در نتیجه انسداد عمیق منافذ با چربی و باکتری ایجاد می‌شوند. این جوش‌ها معمولا دردناک هستند و ممکن است مدت طولانی‌تری نسبت به سایر جوش‌ها باقی بمانند. در دوران قاعدگی به دلیل افزایش تولید هورمون تستوسترون، احتمال بروز جوش‌های زیرپوستی بیشتر است.

جوش‌های التهابی (Inflammatory Acne)

در برخی از افراد، التهاب پوستی در دوران قاعدگی تشدید می‌شود و این موضوع منجر به ایجاد جوش‌های التهابی می‌گردد. این جوش‌ها معمولا قرمز و متورم هستند و به دلیل التهاب ناشی از واکنش بدن به انسداد منافذ و باکتری‌ها به وجود می‌آیند. در موارد شدیدتر، ممکن است این جوش‌ها به کیست تبدیل شوند.

جوش‌های هورمونی (Hormonal Acne)

این نوع جوش‌ها مستقیما با تغییرات هورمونی مرتبط هستند و معمولا در ناحیه پایین صورت، فک و گردن مشاهده می‌شوند. هورمون‌هایی مانند پروژسترون و تستوسترون در دوران قاعدگی نقش مهمی در افزایش تولید چربی و ایجاد جوش‌های هورمونی دارند. این جوش‌ها عموما در نزدیکی دوره قاعدگی ظاهر می‌شوند و ممکن است با علائم دیگری مانند چرخه‌های نامنظم و تغییرات خلقی همراه باشند.

جوش در ناحیه تناسلی زنان

جوش پوست یک بیماری التهابی و عفونی پوستی به شمار می‌آید که بیشتر بر روی صورت و بدن ظاهر شده و کمتر در اندام تناسلی پدید می‌آید و خوشبختانه، در اغلب موارد جوش‌های به وجود آمده در این ناحیه به صورت خود به خودی بهبود می‌یابند.

جوش تناسلی (جوش در اطراف واژن) ممکن است آزاردهنده و گاهی اوقات تا حدی نگران‌کننده باشد. معمولاً این جوش‌ها روی لب‌های بیرونی واژن (لابیای ماژور) ایجاد می‌شوند و عواملی مانند تغییرات هورمونی، عفونت‌های قارچی یا باکتریایی، فولیکول‌های موی ملتهب، تحریک پوستی و آلرژی به محصولات بهداشتی از شایع‌ترین دلایل ایجاد آن هستند. چنانچه جوش‌ها بعد از گذشت یک هفته از بین نرفتند و با علاِئمی مانند خارش، ترشح غیر عادی، تورم، درد شدید و یا تب همراه شد، بهتر است برای تشخیص علت دقیق‌تر به پزشک معالج مراجعه کرده و درمان مناسب را اتخاذ کنید. شایان ذکر است که در بعضی موارد در درمان‌های خانگی استفاده از کمپرس سرد و رعایت اصول بهداشتی لازم نیز می‌تواند مثمر ثمر باشد.

علت جوش زدن در دوران قاعدگی|علل جوش‌های پریودی

جوش‌های دوران قاعدگی عمدتا به دلیل تغییرات هورمونی رخ می‌دهند. در طول چرخه قاعدگی، سطح هورمون‌های استروژن و پروژسترون در نوسان است و این موضوع می‌تواند منجر به افزایش تولید چربی در پوست شود. قبل از شروع قاعدگی، پروژسترون به اوج می‌رسد و موجب افزایش فعالیت غدد چربی می‌شود. این چربی‌ها می‌توانند منافذ پوست را مسدود کنند و منجر به جوش‌های زیرپوستی و سرسیاه شوند.

اما نکته‌ی جالبی که باید در نظر گرفت این است که علاوه بر پروژسترون، هورمون تستوسترون نیز در این فرآیند نقش دارد. در برخی نقاط بدن، مانند فک و چانه، تستوسترون به دی‌هیدروتستوسترون (DHT) تبدیل می‌شود که باعث افزایش تولید چربی می‌گردد. این چربی‌ها منافذ را مسدود کرده و جوش‌ها را ایجاد می‌کنند. به همین دلیل است که در دوران قاعدگی، جوش‌ها معمولا در ناحیه چانه و فک ظاهر می‌شوند. جدا از هورمون‌ها، نقش التهاب در پوست هم قابل توجه است. وقتی که پروژسترون در بدن افزایش می‌یابد، احتمال بروز التهاب در پوست نیز بیشتر می‌شود و این موضوع می‌تواند شرایط جوش‌ها را بدتر کند. برخی از مطالعات جدید نشان می‌دهند که حتی استرس هم می‌تواند این فرآیند را تشدید کند، چرا که استرس منجر به ترشح کورتیزول می‌شود که باز هم تولید چربی را در پوست افزایش می‌دهد

عوامل تشدیدکننده جوش‌های پریودی

درحالی‌که تغییرات هورمونی نقش اصلی را در ایجاد جوش‌های پریودی ایفا می‌کنند، عوامل دیگری نیز می‌توانند در تشدید این ضایعات پوستی نقش داشته باشند:

• استرس: استرس، هورمون کورتیزول را افزایش می‌دهد که می‌تواند تولید چربی را تحریک کرده و التهاب را در پوست تشدید کند.
• رژیم غذایی: مصرف غذاهای پرچرب، پر قند و فراوری شده می‌تواند به‌سلامت پوست آسیب برساند و خطر ابتلا به جوش را افزایش دهد.
• کمبود خواب: کمبود خواب می‌تواند تعادل هورمونی را مختل کرده و به‌سلامت پوست آسیب برساند.
• سیگارکشیدن: سیگارکشیدن جریان خون به پوست را مختل کرده و روند التیام زخم را کند می‌کند و این امر می‌تواند به بدتر شدن جوش‌ها منجر شود.
• محصولات مراقبت از پوست: استفاده از محصولات خشن یا نامناسب برای پوست می‌تواند آن را تحریک کرده و جوش‌ها را تشدید کند..

پیشگیری از جوش های دوران قاعدگی

برای جلوگیری از جوش‌های دوران قاعدگی، تغییرات ساده‌ای در سبک زندگی می‌تواند نقش موثری داشته باشد. این اقدامات نه تنها از بروز جوش‌ها پیشگیری می‌کنند، بلکه به بهبود کلی پوست نیز کمک می‌کنند. در ادامه بهترین روش‌های غیردرمانی برای جلوگیری از جوش‌های پریودی آورده شده است:

• رعایت بهداشت پوست: تمیز نگه‌داشتن پوست و استفاده از محصولات مناسب بسیار مهم است. به دنبال محصولاتی با عنوان غیر کومدون‌زا باشید که منافذ پوست را مسدود نکنند. همچنین، از لمس مکرر صورت خودداری کنید، چرا که دست‌ها حاوی باکتری‌هایی هستند که می‌توانند به بروز جوش‌ها منجر شوند. گوشی همراه خود را نیز به طور منظم تمیز کنید تا از انتقال باکتری‌ها به صورت جلوگیری شود.
• رژیم غذایی سالم: مصرف مواد غذایی با شاخص گلیسمی پایین و غنی از ویتامین‌ها و مواد معدنی، مانند ویتامین A، E، روی و اسیدهای چرب امگا-۳، می‌تواند به کاهش التهاب‌های پوستی و تولید چربی اضافی کمک کند. از مصرف بیش از حد قند و لبنیات، به خصوص شیر بدون چربی، پرهیز کنید چرا که این مواد می‌توانند سطح هورمون‌ها را تحت تاثیر قرار دهند و موجب بروز جوش شوند.
• کنترل استرس: استرس یکی از عوامل اصلی تشدیدکننده جوش‌ها است. استفاده از روش‌های آرامش‌بخش مانند یوگا، مدیتیشن یا تنفس عمیق می‌تواند به کاهش استرس و در نتیجه پیشگیری از جوش‌ها کمک کند. برای آگاهی بیشتر می‌توانید مقاله مربوط به تاثیر استرس بر پریود را مطالعه نمایید.
• ورزش منظم: فعالیت بدنی منظم نه تنها به بهبود جریان خون کمک می‌کند، بلکه با کاهش استرس و تنظیم هورمون‌ها می‌تواند از بروز جوش‌ها جلوگیری کند. فقط به یاد داشته باشید که بعد از ورزش، حتما صورت خود را تمیز کنید تا عرق و باکتری‌ها منافذ پوست را مسدود نکنند.
• مصرف مکمل‌های مناسب: برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی مانند روی و ویتامین D می‌توانند به کاهش التهاب‌های پوستی کمک کنند. اگر کمبود این ویتامین‌ها را دارید، مصرف مکمل‌های مناسب با مشورت پزشک می‌تواند موثر باشد.

• خواب کافی: خواب کافی به تعادل هورمون‌ها و بازسازی پوست کمک می‌کند و از این طریق در پیشگیری از جوش‌ها مؤثر است.
• ترک سیگار: سیگارکشیدن به ‌سلامت پوست آسیب می‌رساند و روند التیام زخم را کند می‌کند، بنابراین ترک سیگار نقش مهمی در پیشگیری از جوش‌ها دارد.
• انتخاب محصولات مراقبت از پوست مناسب: استفاده از محصولات مراقبت از پوست مناسب با نوع پوست می‌تواند به حفظ سلامت پوست و جلوگیری از انسداد منافذ کمک کند.
• اجتناب از دست‌زدن به جوش‌ها: دست‌زدن به جوش‌ها می‌تواند آنها را تحریک کرده و باعث انتشار باکتری‌ها و بدتر شدن جوش‌ها شود.
• استفاده از ضدآفتاب: قرارگرفتن در معرض نور خورشید می‌تواند التهاب پوست را تشدید کند و جوش‌ها را بدتر کند؛ بنابراین، استفاده از ضدآفتاب با SPF حداقل ۳۰ در طول روز ضروری است.

چگونه می‌توان جوش‌های پریودی را درمان کرد؟

می‌توانید با استفاده از ترفندهایی جوش‌های خود را درمان کنید. اما به خاطر داشته باشید که برای درمان جوش‌های دوران قاعدگی، مهم‌ترین گام این است که به پزشک مراجعه کنید. پزشکان، به ویژه متخصصان پوست و غدد، می‌توانند علت دقیق جوش‌ها را تشخیص دهند و با توجه به نوع و شدت آن‌ها، درمان مناسبی را پیشنهاد کنند. ترفندهای زیر نیز می‌تواند به شما کمک کند:

• استفاده از بنزوئیل پراکسید

بنزوئیل پراکسید به عنوان یکی از بهترین گزینه‌ها برای از بین بردن باکتری‌های مولد جوش شناخته می‌شود. این ماده بدون ایجاد مقاومت آنتی‌بیوتیکی، باکتری‌های آکنه‌زا را نابود کرده و منافذ پوست را تمیز نگه می‌دارد. بنزوئیل پراکسید به شکل ژل یا لوسیون قابل استفاده است و می‌تواند در کنترل جوش‌های هورمونی موثر باشد.

• رتینوئیدها

رتینوئیدها، مشتقات ویتامین A هستند که باعث افزایش سرعت تجدید سلولی و جلوگیری از انسداد منافذ می‌شوند. این محصولات نه تنها جوش‌های فعلی را کاهش می‌دهند، بلکه از بروز جوش‌های جدید نیز پیشگیری می‌کنند. رتینوئیدها معمولا به عنوان درمان موضعی تجویز می‌شوند و به ویژه برای کاهش جوش‌های زیرپوستی مفیدند.

• داروهای هورمونی

یکی از موثرترین راه‌ها برای کنترل جوش‌های قاعدگی، استفاده از داروهای هورمونی است. قرص‌های ضدبارداری می‌توانند سطح هورمون‌ها را تنظیم کنند و تولید چربی را کاهش دهند. همچنین داروهای ضد آندروژن مثل اسپیرونولاکتون نیز می‌توانند برای افرادی که با افزایش تستوسترون مواجه هستند، مفید باشند.

• اسید سالیسیلیک

اسید سالیسیلیک یک ماده لایه‌بردار ملایم است که به پاکسازی منافذ و کاهش التهاب کمک می‌کند. این ماده به طور موثری چربی اضافی را از سطح پوست پاک کرده و از مسدود شدن منافذ جلوگیری می‌کند، که این امر باعث کاهش جوش‌های قاعدگی می‌شود.

• آنتی‌بیوتیک‌ها

در موارد شدیدتر، پزشکان ممکن است از آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی برای کاهش باکتری‌های مولد جوش استفاده کنند. این داروها التهاب را کاهش داده و روند بهبودی جوش‌ها را تسریع می‌کنند، اما باید توجه داشت که مصرف طولانی مدت آن‌ها می‌تواند عوارض جانبی به همراه داشته باشد.

• آزلائیک اسید

آزلائیک اسید یکی دیگر از گزینه‌های موثر در درمان جوش‌های هورمونی است که با کاهش باکتری‌ها و التهاب پوست کار می‌کند. این ماده به ویژه برای کسانی که دارای پوست حساس هستند یا به سایر درمان‌ها پاسخ نمی‌دهند، مناسب است.

راهکارهای طب سنتی برای جوش‌های پریودی

طب سنتی نیز راهکارهای متعددی برای درمان و پیشگیری از جوش‌های پریودی ارائه می‌دهد. برخی از این راهکارها عبارت‌اند از:

• استفاده از ماسک‌های طبیعی: ماسک‌های طبیعی مانند ماسک خاک رس، ماسک آلوئه‌ورا و ماسک عسل می‌توانند به تسکین التهاب، پاک‌سازی پوست و کاهش جوش‌ها کمک کنند.
• مصرف گیاهان دارویی: برخی از گیاهان دارویی مانند نعناع، بادرنجبویه و گل ختمی می‌توانند به تنظیم هورمون‌ها، سم‌زدایی بدن و کاهش التهاب کمک کنند و در نتیجه در درمان جوش‌های پریودی مؤثر باشند.
• حجامت: حجامت به‌عنوان یکی از روش‌های طب سنتی، می‌تواند به تعادل هورمون‌ها، سم‌زدایی بدن و تصفیه خون کمک کند و در نتیجه در درمان جوش‌های پریودی مؤثر باشد.

توجه:

1. قبل از استفاده از هرگونه روش درمانی سنتی، حتماً با یک متخصص طب سنتی مجرب مشورت کنید.
2. ممکن است برخی از روش‌های طب سنتی با داروهای شیمیایی تداخل داشته باشند، بنابراین در صورت مصرف داروهای خاص، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید.

سخن پایانی

جوش‌های دوران قاعدگی به دلیل نوسانات هورمونی و افزایش تولید چربی در پوست، به خصوص در ناحیه فک و چانه، بروز می‌کنند. تغییرات در سطح هورمون‌های استروژن و تستوسترون منجر به انسداد منافذ و ایجاد جوش‌های زیرپوستی و التهابی می‌شود. برای پیشگیری از این جوش‌ها، رعایت بهداشت پوست، داشتن یک رژیم غذایی سالم، کنترل استرس و ورزش منظم نقش مهمی دارند. همچنین مصرف مکمل‌هایی مثل ویتامین D و روی نیز می‌تواند به بهبود وضعیت پوست کمک کند. در موارد شدید، مشورت با پزشک و استفاده از داروهای هورمونی یا موضعی نیز موثر است.