ویروس HPV چیست؟ علائم، راه انتقال، تشخیص و درمان اچ پی وی

ویروس HPV یا پاپیلومای انسانی یکی از شایع‌ترین عفونت‌های ویروسی است که از طریق تماس پوستی و جنسی منتقل می‌شود و انواع مختلفی دارد که معمولاً برخی از آن‌ها کم خطر هستند و فقط باعث ایجاد زگیل‌های پوستی و تناسلی می‌شوند؛ در حالی‌ که بعضی انواع آن خطرناکند و می‌توانند خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم، مقعد و برخی دیگر از سرطان‌ها را به همراه داشته باشند. در اغلب موارد، سیستم ایمنی بدن توانایی کنترل یا دفع ویروس به صورت طبیعی را دارد، اما در برخی افراد نیز عفونت ماندگار می‌شود که در این شرایط به پیگیری‌های پزشکی نیاز است.

با توجه به اینکه آگاهی درباره راه‌های انتقال، علائم، روش‌های تشخیص و پیشگیری از HPV در حفظ سلامت و کاهش عوارض این ویروس نقش بسیار مهمی دارد، از این رو قصد داریم در این بخش به طور گسترده و جامع درباره ویروس hpv و علائم آن در مردان و زنان صحبت کنیم. پس لطفاً تا انتهای این مطلب ما را همراهی کنید.

ویروس HPV چیست؟|بیماری hpv چیست؟

ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) در واقع یک نوع ویروس شایع است که می‌تواند بخش‌های مختلفی از بدن را درگیر کند. به طور کلی بیش از ۱۰۰ نوع مختلف ویروس HPV وجود دارد که برخی از آن‌ها توانایی ایجاد زگیل در دست‌ها، پاها، صورت و سایر نواحی بدن را دارند و حدود ۳۰ نوع ویروس اچ‌پی‌وی نیز به طور خاص با تحت تأثیر قرار دادن اندام‌های، باعث بروز زگیل‌ تناسلی در نواحی واژن، گردن رحم، آلت تناسلی، کیسه بیضه، رکتوم و مقعد می‌شوند.

برخی از انواع ویروس HPV، به‌ویژه انواع پرخطر آن، می‌توانند با تغییرات سلولی پیش‌سرطانی، بروز سرطان‌های دهانه رحم، مقعد و دیگر نواحی تناسلی را به دنبال داشته باشند. با تشخیص زودهنگام این عارضه و واکسیناسیون به موقع می‌توان به طور قابل توجهی خطر ابتلا به عوارض جدی این بیماری را کاهش داد.

علائم hpv

نشانه‌های ویروس اچ پی وی با توجه به نوع ویروس و ناحیه درگیر شده، متفاوت است و در بسیاری از موارد نیز امکان دارد که عفونت HPV هیچ علامت خاصی نداشته باشد. برخی از گونه‌های این ویروس می‌تواند باعث بروز زگیل‌های کوچک، گوشتی و بدون درد در ناحیه تناسلی، مقعد یا کشاله ران شوند و گاهی نیز با خارش یا احساس ناراحتی همراه هستند. همچنین زگیل‌های معمولی نیز در دست‌ها و پاها مشاهده می‌شوند.

علائم hpv در زنان چیست؟

بیماری اچ پی وی در زنان، می‌تواند بسته به نوع ویروس و ناحیه آلوده شده، علائم متفاوتی داشته باشد. بیشتر زنان مبتلا به HPV اغلب علامت خاصی ندارند، اما در برخی موارد نیز ممکن است با علائم زیر مواجه شوند.

• زگیل‌های تناسلی

ایجاد زگیل‌های تناسلی یکی از بارزترین نشانه HPV است که معمولاً بر روی واژن، دهانه رحم، کشاله ران، مقعد یا داخل واژن نمایان می‌شوند. این زگیل‌ها برجستگی‌های کوچک، گوشتی شکل و همرنگ پوست یا صورتی رنگ هستند و ممکن است به صورت منفرد یا خوشه‌ای ظاهر شوند.

• ایجاد تغییرات سلولی در دهانه رحم

برخی از انواع پرخطر HPV نظیر اچ‌پی‌وی نوع ۱۶ و ۱۸، می‌توانند در سلول‌های دهانه رحم را تغییراتی ایجاد کنند و در طولانی‌مدت باعث بروز سرطان دهانه رحم شوند. این تغییرات در مراحل اولیه اغلب علامت ندارند و فقط با انجام آزمایش‌های تخصصی می‌توان آنها را شناسایی کرد.

• نشانه سرطان مرتبط با HPV در بانوان

برخی از انواع پرخطر ویروس HPV می‌توانند در نهایت به سرطان ختم شوند که ممکن است در آن خونریزی غیرطبیعی رحم بین دوره‌های قاعدگی یا پس از رابطه جنسی، ترشحات غیرطبیعی واژن با بوی تند و زننده، درد لگنی یا درد در زمان رابطه جنسی و احساس فشار در ناحیه پایین شکم مشاهده شود.

علائم hpv در مردان

بیماری اچ پی وی در مردان نیز می‌تواند علامتی نداشته باشد، اما ممکن است بعضی آقایان با علائم موارد زیر مواجه شوند:

1. زگیل تناسلی در مردان

زگیل‌های تناسلی ممکن است ظاهری برآمده، گوشتی یا گل‌کلمی شکل داشته باشند و بر روی آلت تناسلی، بیضه‌ها، کشاله ران یا مقعد ایجاد شوند. در موارد نادر نیز امکان دارد فرد احساس خارش یا سوزش در ناحیه تناسلی داشته باشد. زگیل‌های داخلی که در مجرای ادرار یا مقعد واقع هستند نیز اغلب در زمان ادرار یا مدفوع احساس می‌شوند.

2. علائم سرطان مرتبط با اچ پی وی در مردان

برخی از انواع پرخطر HPV ممکن است باعث ایجاد سرطان در مردان شوند و تغییر رنگ پوست آلت، زخم‌هایی که نسبت به بهبود مقاومند و خونریزی‌های غیرعادی را می‌توان به عنوان بارزترین علائم سرطان آلت تناسلی در نظر گرفت. همچنین سرطان مقعد نیز ممکن است علائمی نظیر خونریزی مقعدی، درد یا احساس توده داشته باشد. گلودردهای مداوم، مشکل در بلع، توده در گردن و کاهش وزن بدون دلیل نیز از علائم سرطان دهان و گلو محسوب می‌شوند.

آیا افراد مجرد به ویروس hpv مبتلا می‌شوند؟

بله، افراد مجرد نیز می‌توانند به ویروس HPV مبتلا شوند. با وجود اینکه این ویروس عمدتاً از طریق تماس جنسی منتقل می‌شود، اما به این معنا نیست که تنها راه سرایت آن رابطه جنسی است و باید توجه داشته باشید که حتی افراد مجردی که فعالیت جنسی ندارند، ممکن است به خاطر تماس با سطوح آلوده و یا از طریق تماس‌های غیرجنسی مانند تماس با پوست فرد آلوده یا استفاده از لوازم شخصی مشترک، به این ویروس دچار شوند. اگرچه این انتقال کمتر رخ می‌دهد، اما بهتر است برای پیشگیری از ابتلا به HPV، واکسیناسیون و بهداشت فردی را رعایت کنید.

راه های انتقال hpv |‌ویروس hpv چگونه منتقل میشود؟

ویروس پاپیلومای انسانی بیشتر از طریق رابطه جنسی واژنی، مقعدی یا دهانی به فرد دیگر قابل سرایت است و تماس پوست با پوست نیز، حتی اگر فرد هیچ‌ زگیل یا نشانه‌ای نداشته باشد، می‌تواند باعث منتقل شدندویروس hpv شود. در برخی موارد نیز استفاده از وسایل بهداشتی مشترک مانند حوله یا لباس که با نواحی آلوده در تماس بوده می‌تواند خطر انتقال را افزایش دهد. لازم به ذکر است که این روش کمتر شایع است.

روش های تشخیص  hpv

با توجه به اینکه ویروس HPV (پاپیلومای انسانی) در بیشتر موارد علامت مشخصی ندارد، بنابراین تشخیص آن از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. برای تشخیص این ویروس با توجه به نوع و ناحیه عفونت، می‌توان از روش‌های مختلفی استفاده کرد. تشخیص به موقع HPV  در جلوگیری از پیشرفت بیماری و مدیریت بهتر درمان آن و همچنین پیشگیری از عوارض جدی‌تر نقش بسیار مهمی دارد.
به طور کلی، پزشک برای تشخیص اچ پی وی موارد زیر را تجویز می‌کند.

1. معاینه بالینی زگیل‌های تناسلی به پزشک در شناسایی زگیل‌های تناسلی در نواحی تناسلی یا مقعد کمک می‌کند.
2. برای زنان از آزمایش پاپ اسمیر استفاده می‌شود و با آن تغییرات غیرطبیعی سلول‌های دهانه رحم به خوبی قابل شناسایی هستند.
3. آزمایش hpv که می‌توان آن را به صورت مجزا یا همزمان با پاپ اسمیر انجام داد و با آن وجود ویروس در سلول‌های دهانه رحم مشخص می‌شوند.
4. برای شناسایی زگیل‌های موجود در دهان یا گلو و ارزیابی عفونت HPV در این نواحی، از تست‌های دهانی و نمونه‌برداری از زگیل‌های ناحیه دهان و گلو استفاده می‌شود.

تشخیص hpv در زنان

برای تشخیص HPV در زنان معمولاً از تست پاپ اسمیر، آزمایش HPV DNA و کولپوسکوپی استفاده می‌شود. در پاپ اسمیر، سلول‌های دهانه رحم برای بررسی تغییرات غیرطبیعی مورد آزمایش قرار می‌گیرند. آزمایش HPV DNA نیز در شناسایی انواع پرخطر ویروس که ممکن است باعث سرطان شوند، کاربرد دارد و اغلب آن را همراه با پاپ اسمیر انجام می‌دهند. در صورت غیرطبیعی بودن نتایج، پزشک ممکن است از کولپوسکوپی برای بررسی دقیق‌تر دهانه رحم استفاده کند و در صورت نیاز انجام نمونه‌برداری را پیشنهاد می‌دهد.

تشخیص بیماری hpv در مردان

در حال حاضر برای تشخیص اچ پی وی در مردان هیچ آزمایش رسمی و تایید شده‌ای وجود ندارد و پزشک فقط با معاینه فیزیکی زگیل‌های تناسلی می‌تواند این عارضه را تشخیص بدهد. در برخی موارد نیز، چنانچه احتمال سرطان مقعدی یا گلو وجود داشته باشد، پزشک برای بررسی تغییرات سلولی، آزمایش نمونه برداری از مقعد را تجویز می‌کند و آزمایش HPV در دهان و گلو برای افرادی که در معرض خطر بالای سرطان دهانی و حلقی قرار دارند، انجام می‌شوند.

طول عمر ویروس hpv

طول عمر ویروس اچ پی وی در بدن افراد مختلف متفاوت است. در اغلب موارد می‌توان عفونت ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی را به صورت طبیعی و بدون نیاز به درمان در عرض ۱ تا ۲ سال برطرف نمود. با این وجود، ممکن است برخی از انواع ویروس hpv به عفونت‌های مزمن تبدیل شوند و سال‌ها یا حتی دهه‌ها در بدن باقی بمانند و باعث شوند تا خطر ابتلا به بیماری‌های جدی‌تری نظیر سرطان افزایش پیدا کند.

آیا سیستم دفاعی بدن ویروس hpv را از بین میبرد؟

سیستم دفاعی بدن در بسیاری از موارد می‌تواند ویروس اچ‌ پی‌ وی را کنترل کرده و آن را از بین ببرد و این مورد در افرادی که سیستم ایمنی سالم‌تری دارند، بیشتر قابل مشاهده است. در بسیاری از موارد، بدن قادر است به صورت کاملاً طبیعی و بدون ایجاد هیچ گونه مشکلی، ویروس HPV را در عرض چند ماه تا چند سال حذف کند.

با این حال، افرادی که سیستم ایمنی ضعیف‌تری دارند و یا به دلایل مختلفی نظیر داشتن چند شریک جنسی یا ابتلا به بیماری‌های مزمن این ویروس ماندگار شود، ممکن است عوارض جدی‌تری مانند زگیل‌های تناسلی یا سرطان ایجاد شوند. بنابراین، در این شرایط برای پیشگبری از بروز موارد فوق، مراقبت از سلامت عمومی و تقویت سیستم ایمنی بدن بسیار اهمیت دارد.

آزمایش hpv چیست؟

آزمایش اچ پی وی، روشی است که از آن برای تشخیص ویروس پاپیلومای انسانی استفاده می‌کنند. این ویروس می‌تواند باعث ایجاد زگیل تناسلی و بروز برخی سرطان‌ها، به ویژه سرطان دهانه رحم شود و آزمایش آن معمولاً همراه پاپ اسمیر و برای زنان بالای ۳۰ سال انجام می‌دهند. در این روش، نمونه‌ای از سلول‌های دهانه رحم گرفته می‌شود و آن را برای بررسی وجود ویروس مورد بررسی قرار می‌دهند تا خطر تغییرات پیش‌سرطانی و سرطان، ارزیابی شود.

عوارض ویروس hpv

عوارض ویروس اچ پی وی از موارد خفیف تا جدی متغییر است که در ادامه آنها را شرح می‌دهیم. به طور کلی HPV به دو نوع کم خطر و پرخطر دسته بندی می‌شود:

• ویروس hpv می‌تواند سال‌ها در بدن پنهان مانده و حتی پس از درمان دوباره فعال شود.
• اچ پی وی می‌تواند مشکلاتی نظیر استرس، نگرانی و کاهش اعتماد به ‌نفس را به دنبال داشته باشد.
• تغییرات غیرطبیعی در سلول‌های گردن رحم که می‌تواند منجر به پیشرفت به سرطان‌های بدخیم شود.
• زگیل تناسلی در بارداری ممکن است مشکلاتی در زایمان ایجاد کند و در موارد نادری نیز این ویروس می‌تواند به نوزاد منتقل شود.
• زگیل‌های تناسلی که در نواحی تناسلی و مقعد ایجاد می‌شوند و زگیل‌های معمولی که می‌توانند در سایر بخش‌های بدن مانند دست‌ها و پاها ظاهر شوند.
• سرطان دهانه رحم، سرطان مقعد، سرطان آلت تناسلی و سرطان‌های سر و گردن از دیگر عوارض شایع انواع پرخطر ویروس HPV  محسوب می‌شوند.
• در اچ پی وی کم خطر مانند نوع ۶ و ۱۱، زگیل‌های تناسلی و پوستی ایجاد می‌شوند و معمولاً سرطان‌زا نیستند، اما مسری‌اند و ممکن است با احساس خارش، سوزش و عود مجدد همراه باشند.
• اچ پی ‌وی پرخطر مانند نوع ۱۶ و ۱۸ می‌توانند با تغییر سلول‌ها باعث ایجاد سرطان شوند که مهم‌ترین نوع آن سرطان دهانه رحم است. سرطان مقعد، آلت تناسلی، واژن و دهان و گلو نیز از دیگر انواع سرطان‌های مرتبط با این ویروس محسوب می‌شوند.

ویروس اچ پی وی خطرناک است؟

ویروس HPV در بسیاری از موارد به خودی‌خود خطرناک نیست، زیرا سیستم ایمنی بدن معمولاً می‌تواند ویروس را به صورت طبیعی از بین ببرد. برخی از انواع پرخطر HPV نیز می‌توانند به مرور زمان، مشکلات جدی‌تری نظیر سرطان‌های دهانه رحم، مقعد، آلت تناسلی و سر و گردن برای فرد ایجاد کنند. به همین دلیل با انجام معاینات منظم و واکسیناسیون HPV می‌توان از خطرات مرتبط با این ویروس پیشگیری کرد.

کدام نوع اچ پی وی خطرناک است؟

اچ ‌پی وی ۱۶ به عنوان یکی از شایع‌ترین و خطرناک‌ترین انواع hpv شناخته می‌شود که می‌تواند به سرطان دهانه رحم، سرطان سر و گردن و سایر سرطان‌ها ختم شود. سایر اچ‌پی‌وی‌های خطرناک به شرح زیر هستند:

• Hpv 18
• Hpv 31
• Hpv 33
• Hpv 45
• Hpv 52
• Hpv 58

آیا hpv درمان قطعی دارد؟

در حال حاضر درمان قطعی برای از بین بردن کامل ویروس اچ پی وی وجود ندارد و فقط با استفاده از برخی روش‌های درمانی مختلف می‌توان آن را علائم و عوارض آن را کنترل نمود. در صورتی که تغییرات سلولی یا سرطان ناشی از HPV به موقع تشخیص داده شوند، احتمال درمان این عارضه بسیار بالاست.

برخی انواع کم خطر HPV، باعث بروز زگیل تناسلی می‌شوند که اغلب خطری ندارند و در بسیاری از موارد ممکن است به صورت خودبه‌خود برطرف شوند. با این حال، برای درمان زگیل‌ها می‌توان از روش‌هایی نظیر لیزر، جراحی، الکتروکوتر و سرمادرمانی کمک گرفت. لازم به ذکر است که این درمان‌ها نمی‌توانند ویروس را به طور کامل از بدن حذف کنند و فقط به رفع علائم آن کمک می‌کنند.

بهترین دارو برای درمان اچ پی وی کدام است؟

برای از بین بردن ویروس HPV درمان قطعی وجود ندارد و درمان‌ها بیشتر به منظور کنترل و مدیریت علائم و کاهش خطر عوارض مانند بروز زگیل تناسلی یا پیشگیری از سرطان‌های مرتبط با HPV  استفاده می‌شوند. داروهایی مانند ایمیکیمود (Aldara) و پودوفیلوکس (Podofilox) در درمان زگیل‌های تناسلی مؤثرند و می‌توانند در کاهش اندازه زگیل‌ها تأثیر داشته باشند.

در برخی موارد نیز، از درمان‌های فیزیکی مانند کرایوتراپی (فریز کردن زگیل‌ها) و یا جراحی برای حذف زگیل‌ها استفاده می‌شود. همچنین، واکسن گارداسیل می‌تواند از ابتلا به انواع پرخطر HPV که باعث ایجاد سرطان می‌شوند، جلوگیری کند. در نهایت برای درمان و پیشگیری از مشکلات ناشی از HPV، لازم است به نزد پزشک متخصص مراجعه نمایید.

سخن نهایی

ویروس HPV یکی از شایع‌ترین عفونت‌های ویروسی است که می‌تواند بسیاری از افراد را درگیر کند. آگاهی از روش‌های انتقال، تشخیص به موقع و انجام آزمایش‌های غربالگری می‌تواند در پیشگیری از عوارض جدی این عارضه نقش بسیار مهمی را ایفا کند. همچنین با رعایت نکات بهداشتی، واکسیناسیون و پیگیری‌های پزشکی در صورت مشاهده علائم، می‌توان خطرات مرتبط با این ویروس را به میزان قابل توجهی کاهش داد. از اینکه تا انتهای این بخش همراه ما بودید، از شما صمیمانه تشکر می‌کنیم.